نگاهی به تاریخ و جغرافیای عراق

۳ مهر ۱۳۹۸
(رای شما: 0)
بروز شده در۱۳۹۸/۸/۱۸
عراق از 18 استان تشکیل شده است که این استان ها عبارتند از: بغداد، دیاله، صلاح الدین، کرکوک، نینوا، انبار، واسط، بابل، کربلا، نجف، مثنی، دیوانیه، ذی قار، میسان، بصره و استان های اربیل، سلیمانیه و دهوک جزو اقلیم کردستان می باشند. شما در این مطلب با استان های عراق و موقعیت جغرافیایی آنها آشنا خواهید شد.

عراق،پرچم استان های عراق

 

 

عراقبا نام رسمی جمهوری عراق کشوری در خاورمیانه و جنوب غربی آسیا است. مساحت این کشور 438446 کیلومتر مربع است. این کشور از جنوب با عربستان سعودی و کویت، از غرب با اردن و سوریه، از شرق با ایران و از شمال با ترکیه همسایه است و در بخش جنوبی خود، مرز آبی کوچکی با خلیج فارس دارد.

زبان رسمی مردم عراق، عربی، کردی، ترکمانی یا ترکی و ارمنی است.

عراق دارای دو رود اصلی دجله و فرات است که هر دو رود از ترکیه سرچشمه می گیرند و در شهر قرنه استان بصره به یکدیگر می رسند و شط العرب را تشکیل می دهند و به خلیج فارس می رسند.

عراق دارای موقعیت استراتژیک و مهمی در جریان است، چرا که این کشور شاهراه ارتباط مسیرهای مختلفی است که قاره های جهان را به هم وصل می کند و همانند پلی در خشکی، مسیرهای ارتباط دریایی را به هم متصل می سازد. بیشتر سرزمین عراق پست و هموار و گرمسیری است. غرب این کشور کویر است و شرق آن پوشیده از جلگه های حاصلخیز، ولی بخشی از شمال شرقی آن، در اقلیم کردستان کوهستانی و سردسیر است.

عراق از 18 استان تشکیل شده و پایتخت آن بغداد است. مطابق قانون اساسی تصویب شده بعد ار سقوط رژیم بعث عراق در سال 2003 میلادی، استان های این کشور به صورت فدرالی اداره شده و هر استان به چند شهرستان (به عربی: قضاء) تقسیم شده است.

اقلیم کردستان

سه استان شمالی عراق به نام های سلیمانیه، اربیل و دهوک، با اعلام حکومت خود مختار تحت یک فدرال اداره می شوند و اقلیم کردستان را تشکیل می دهند. در حال حاضر کردستان، تنها اقلیم تعریف شده در قانون عراق است که برای خود، دولت و ارتش نیمه رسمی دارد. این نوع ائتلاف جغرافیایی برای دیگر استان ها نیز مقدور است، اما تا به امروز سایر استان ها برای تشکیل یک اقلیم جدید به اجماع نرسیده اند.

در سال 2018 اقداماتی برای تشکیل یک اقلیم جدید در جنوب عراق به مرکزیت بصره صورت گرفته که تاکنون بی نتیجه بوده است.

آشنایی با استان های عراق

بغداد

استان بغداد در جوار رود دجله  واقع شده و مرکز آن شهر بغداد است. همچنین دومین شهر بزرگ در جهان عرب بعد از قاهره و دومین شهر بزرگ آسیا پس از تهران است. به دلیل عبور مسیرهای زمینی، هوایی و ریلی این شهر از موقعیت ویژه ای برخوردار بوده و به عنوان مرکز اقتصادی، اداری، تجاری و آموزشی عراق شناخته می شود.

مهم ترین فعالان حوزه صنایع نفتی عراق در این شهر مستقر شده اند.

شبکه گسترده ای از جاده ها و بزرگراه ها بغداد را به مناطق شمالی، جنوبی، غربی و شرقی کشور متصل می کند. از میان مهم ترین آنها می توان به بزرگراه بین المللی اشاره کرد که بغداد را به کشور اردن وصل می کند.

 

عراق، استان بغداد

 

دیاله

استان دیاله یا دیالی از استان های مرکزی عراق محسوب می شود که در شرق کشور عراق و در مرز ایران قرار گرفته است و با استان های کرمانشاه و ایلام در ایران هم مرز است.

مرکز استان دیاله، شهر بعقوبه است که در 56 کیلومتری شمال بغداد واقع شده است.

میادین نفت و گاز متعددی در دیاله وجود دارد که میدان گازی منصوریه از بزرگترین میدان های گازی عراق به شمار می آید.

استان دیاله حلقه ارتباطی جاده های اصلی است که شما عراق را به جنوب و شهرهای شمالی را به بغداد متصل می کند.

همچنین کوتاه ترین جاده بین المللی به طول 960 کیلومتر که تهران را به بغداد متصل می کند، از این استان عبور می کند.

 

عراق، استان دیاله

 

صلاح الدین

صلاح الدین یکی از استان های تاریخی عراق است که مرکز آن شهر تکریت است.

این استان خاستگاه تمدنی باستانی با قدمتی چهار هزار ساله است و در تمام دوره های تاریخی عراق باستان تا عصر پیش از اسلام وجود داشته است.این استان را به نام صلاح الدین ایوبی(رهبر مسلمان کردتبار) نامگذاری کرده اند.

فعالیت اقتصادی استان صلاح الدین بر روی کشاورزی متمرکز شده است. این استان در زمینه صنعتی نیز فعال بوده و یکی از مهم ترین کارخانه پتروشیمی عراق در این استان قرار دارد.
این استان به واسطه آستان مقدس امامین عسکریین (علیهم السلام) از اهمیت بالایی برخوردار است.

 

عراق، استان صلاح الدین

 

کرکوک

کرکوک شهری تاریخی و مرکز استان کرکوک است که در 250 کیلومتری شمال بغداد قرار دارد.


این شهر ابتدا به صورت یک قلعه در بالای یک تپه بنا شده که دربرگیرنده مناطق واقع در کوه زاگرس و دو رود خانه زاب کوچک و دجله و رشته کوه های حمرین است. تاریخ کرکوک به 1600 سال قبل از میلاد باز می گردد.


نفت محور اساسی فعالیت های اقتصادی استان را تشکیل می دهد، به طوری 40 درصد صادرات نفت عراق از این استان انجام می شود.

این استان از لحاظ زراعی حاصلخیزی برخوردار است و کشاورزی در بخش هایی از استان رواج دارد. استان کرکوک با راه های اصلی زیادی که آن را به استان های مجاور وصل می کند شناخته می شود.

 

عراق، استان کرکوک

 

نینوا

نینوا تاریخی کهن دارد که به هزاره پنجم قبل از میلاد مسیح باز می گردد. این شهر به عنوان یکی از مهم ترین شهرهای تاریخی عراق شناخته می شود، چرا که پایتخت امپراتوری آشوری ها بوده است.

مرکز این استان شهر موصل، دومین شهر بزرگ عراق پس از بغداد است. پالایشگاه نفت قیاره که بیش از دو دهه پیش تاسیس شده بود، در سال 2004 بازسازی شد که در حال حاضر ظرفیت تولید آسفالت آن در حدود 400 تن در روز است.

موصل مرکز و محور مواصلاتی جاده های شمال عراق است. جاده اصلی بغداد به ترکیه و همچنین خط راه آهن شمال به جنوب، از این استان عبور می کند. استان نینوا دارای یک فرودگاه بین المللی است که در شهر موصل واقع شده است.

نینوا دارای مراکز گردگشری متعددی است که مسجد یونس پیامبر در استان واقع شده است.

 

عراق، استان نینوا

 

انبار

انبار بزرگترین استان عراق از نظر مساحت بوده و و در غرب عراق واقع شده و  ۱۰۰ کیلومتر از بغداد فاصله دارد. مرکز این استان شهر رمادی است و  تا قبل از سال ۱۹۶۱ با نام لواءالدلیم نامیده میشد.

انبار از مناطق مهم ایران در دوران ساسانی بوده و به دلیل آنکه انبار توشه و تجهیزات سپاه ساسانی بوده، در زبان پهلوی به نام «هنبار» خوانده می شده است. بسیاری از مورخان انبار را بعد از تیسفون، دومین شهر مهم دوران ساسانی در غرب ایران دانسته اند.

ذخایر عظیمی از گاز طبیعی و نفت در استان انبار وجود دارد، به طوری که ذخایر نفتی میدان نفتی عکاز در حدود 50 میلیارد فوت مکعب تخمین زده می شود و دخایر گازی استان در حدود 53 تریلیون فوت مکعب برآورد می شود. استان انبار دارای معادن طلا، فسفات، آهن، اورانیوم، گوگرد و نقزه است.

یک خط آهن به طول 522 کیلومتر در استان وجود دارد که از بغداد شروع شده و در ناحیه معادن عکاشات در قائم پایان می یابد و برای حمل مسافران و کالاها  استفاده می شود.

 

عراق، استان انبار

 

واسط

استان واسط در شرق عراق و در مرز این کشور با ایران قرار دارد. مرکز این استان، شهر کوت است. این استان به دلیل موقعیت آن در مرکز کشور و قرارگیری در میانه راه کوفه و بصره، واسط نام گرفته است.

این استان به دلیل وجود منابع مواد معدنی و طبیعی و ذخایر عظیم نفت نظیر میران های نفتی نواحی احداب، احرار و بدره و ذخایر گاز مشهور است. مواد خام اولیه برای صنایع ساختمانی مانند سیمان، گچ، آجر و ... نیز به وفور در این استان یافت می شوند.

عبور رودخانه دجله از شمال به جنوب استان و وجود رودخانه های غراف، دجیل و کلال و همچنین آب های زیرزمینی باعث شده زمین های کشاورزی متعددی در استان وجود داشته باشند.

در واسط شبکه ای از جاده های اصلی وجود دارد که با بغداد و دیگر استان ها مانند ذی قار، میسان، و بابل ارتباط برقرار می کند. یک جاده اصلی نیز استان را به مرز مشترک عراق با ایران از طریق گذرگاه مرزی بدره متصل می کند.

 

عراق، استان واسط

 

بابل

بابل یکی از مشهورترین شهرهای دوران باستان و از هزاره دوم تا هزاره اول پیش از میلاد، پایتخت تمدن بابل در جنوب بین النهرین بوده و در سده های هفتم و ششم پیش از میلاد که هنگام اوج شکوه و جلال آن محسوب می شود، پایتخت امپراتوری کلده بود.

در سال 539 پیش از میلاد، بابل به وسیله کوروش کبیر، بنیانگذار امپراتوری هخامنشی، فتح شد. در سال 331 پیش از میلاد، این شهر به دست اسکندر مقدونی افتاد که تصمیم داشت آن را پایتخت قلمرو خود کند. اسکندر در همین شهر و در قصر بخت النصر از دنیا رفت.

مرکز استان بابل، شهر حله است و این استان تا پیش از سال 1971 به نام استان حله نامیده می شد.

کشاورزی به عنوان فعالیت اصلی این استان محسوب می شود، چراکه حدود 70 درصد از زمین های این استان برای کشت مناسب است و از 15 درصد ظرفیت آب رودخانه فرات استفاده می شود.

این استان جاده های زیادی دارد که آن را به پایتخت و دیگر مناطق عراق مرتبط می کند که یکی از مهم ترین آنها جاده ای است که بابل را به استان های کربلا، نجف، دیوانیه و واسط متصل می کند.

 

عراق، استان بابل

 

کربلا

قدمت استان کربلا به دوران بابل باز می گردد. برخی از مورخان معتقدند که کلمه کربلا به معنی قرب الله(نزدیک خدا)، در اصل یک کلمه بابلی است.

مرکز این استان شهر مقدس کربلاست که مهم ترین ویژگی آن، قرار گرفتن اعتاب مقدسه سوم شیعیان، حضرت امام حسین (ع) و برادر بزرگوارشان حضرت عباس (ع) است.

گردشگری مذهبی و صنعت هتلداری، یکی از منابع اصلی درآمدی این استان است. شهر کربلا سالانه پذیرای جمعیت میلیونی زائران به ویژه در ایام خاصی نظیر نیمه شعبان، روز عرفه، دهه اول محرم و اربعین حسینی است.

زمین استان کربلا خاک نرم و حاصلخیزی دارد. این موضوع در کنار دسترسی به رودخانه فرات باعث شده تا کشاورزی و باغداری در این استان رواج داشته باشد

استخراج و پالایش نفت نیز از دیگر فعالیت های اقتصادی این استان است و در سال 2005 عملیات احداث یک واحد پالایشگاه نفتی در کربلا آغاز شد که بر اساس اعلام وزارت نفت عراق هدف از احداث آن تامین نیازهای بازار محلی به بنزین، گازوئیل و سوخت نیروگاه برق است.

 

عراق، استان مقدس کربلا

 

نجف

نجف استانی تاریخی و یک مرکز مهم فرهنگی، مذهبی و تجاری در مرکز عراق است. مرکز این استان شهر مقدس نجف است که بر بالای یک تپه واقع در سرزمین های شنی مشرف بر قبرستان وادی السلام و در غرب دریای نجف واقع شده است.

آرامگاه پیشوای اول شیعیان، حضرت امیر المومنین در شهر نجف قرار دارد که سالانه میلیون ها نفر زائر از سراسر جهان از آن بازدید می کنند.

یک جاده اصلی از جنوب بغداد آغاز و پس از عبور از استان بابل و شهر کوفه، به نجف متصل می شود. یک جاده دیگر نیز شهر نجف را به شهر کربلا وصل می کند. فرودگاه بین المللی امام علی (ع) نیز در شهر نجف قرار دارد.

به دلیل وجود مرقد حضرت امیر المومنین (ع) در شهر نجف، صنعت گردشگری مذهبی از رونق بالایی برخوردار است. این استان در تولید برنج نیز مشهور است که معروف ترین آن برنج عنبر است.

 

عراق، استان نجف

 

مثنی

استان مثنی، دومین استان بزرگ عراق از نظر مساحت، پس از استان انبار و کم جمعیت ترین استان کشور عراق است. شهر سماوه، مرکز استان مثنی در فاصله 270 کیلومتری جنوب بغداد قرار گرفته است.

حدود 90 درصد کل مساحت استان، بیابانی است و بخش عمده ای از جمعیت این استان را عشایر عربی تشکیل می دهند که دیرباز در این مناطق ساکن شده اند.

هرچند کشاورزی و دامپروری بخش غالب فعالیت های اقتصادی استان مثنی را تشکیل می دهند، با این حال صنایع دستی این استان نیز از شهرت خاصی در عراق برخوردار است.

استان مثنی به لحاظ برخورداری از مواد اولیه ای که هزینه تولید و استخراج آنها پایین است، بسیار غنی است. این استان به خاطر داشتن باغ های خرما و اماکن گردشگری منحصر به فرد در نزدیکی دریاچه ساوه و برخی از امکانات توریستی، مشهور است.

وجود نفت در استان مثنی سبب فعالیت و رونق صنایع نفت و پالایش مشتقات نفتی شده است و یک پالایشگاه نفت با ظرفیت تولید 30 هزار بشکه در روز در این استان قرار دارد. ضمن اینکه خط لوله استراتژیک انتقال گاز بصره به بغداد از این استان می گذرد.

 

عراق، استان مثنی

 

دیوانیه (قادسیه)

استان دیوانیه یکی از استان های میانی عراق است و بیش از 90 درصد مساحت آن را دشت های رسوبی تشکیل می دهد که از طریق رسوبات رودخانه فرات و شاخه های آن ایجاد شده است.

بخشی از رودخانه فرات از این استان عبور می کند که در این منطقه به شط الدیوانیه معروف است. دیوانیه به واسطه سرزمین های حاصلخیزی که تامین کننده بخش قابل توجهی از سبد غذایی مردم منطقه و سایر مناطق عراق است، شناخته می شود.

در استان دیوانیه تعدادی کارخانه بزرگ دولتی از قبیل کارخانه لبنیات دیوانیه، کارخانه لاستیک سازی با برند الدیوانیه، کارخانه رسیندگی و نساجی، کارخانه تاسیسات گاز مایع و همچنین تعداد زیادی کارخانه خصوصی در زمینه های آجرسازی وجود دارد.

یک جاده اصلی در استان دیوانیه قرار دارد که از بغداد شروع و به دیوانیه ختم می شود و سپس از طریق یک بزرگراه از سراسر استان عبور می کند. راه آهن اصلی عراق از شمال به جنوب نیز از این استان عبور می کند

سه نیروگاه تولید برق نیز در استان دیوانیه قرار دارند که دو نیروگاه با ظرفیت 300 مگاوات و دیگری با ظرفیت 500 مگاوات فعالیت می کنند.

 

عراق، استان قادسیه

 

ذی قار

استان ذی قار در مرکز بخش جنوبی عراق واقع شده و یکی از قدیمی ترین سرزمین هایی است که به وسیله انسان آباد شده است. تعدادی مکان تاریخی مانند شهر تاریخی اور که مربوط به پنچ هزار سال قبل از میلاد و محل سکونت سومری ها و آکدی ها بوده، در این استان قرار گرفته اند.مرکز این استان شهر ناصریه است که بنا بر شواهد تاریخی، از زمان های قدیم با  همین نام شناخته شده است.

ذی قار در آغاز تاسیس به نام منفک شناخته می شد و پس از آن به استان ناصریه تغییر نام داد و در دوران رژیم بعث عراق، نام آن به ذی قار تغییر یافت

استان ذی قار بالغ بر 375 هزار هکتار زمین زراعی دارد و تولید خرما بیشترین فعالیت کشاورزی استان را به خود اختصاص داده است. پس از آن کشت گندم، جو، برنج، میوه و سبزیجات از رونق بسیاری برخوردار است

میدان نفتی استان ذی قار بسیار غنی و فراوان است. میدان نفتی ناصریه از بزرگترین میادین نفتی عراق بوده و ظرفیت تخمینی دخایر آن به 16 میلیارد بشکه می رسد. کشور عراق در نظر دارد استان ذی قار را به یک استان نفتی بزرگ همانند بصره و میسان تبدیل کند.

استان ذی قار یک نیروگاه برق حرارتی با ظرفیت تولید 600 مگاوات دارد. همچنین یک نیروگاه گازی در ناصریه و یک پالایشگاه نفت با ظرفیت هزار بشکه در روز در این استان قرار گرفته است.

 

عراق، استان ذی قار

 

میسان

استان میسان در شرق کشور عراق و در مجاورت مرزهای ایران واقع شده است. مرکز آن شهر عماره است که در کنار رودخانه دجله قرار دارد.

میسان تا پیش از سال 1976 به استان عماره معروف بود. برخی معتقدند که منشا نام میسان به پادشاهی میشان بازمیگردد و با گذشت زمان به میسان تبدیل شده است. در طول تاریخ موقعیت متمایز شهر عماره آن را تبدیل به یک شهر مهم تجاری کرده بود، تا جایی که اسکندر مقدونی آن را به عنوان پایتخت پادشاهی خود برگزید.

استان میسان یکی از استان های دارای مزیت در بخش کشاورزی است. حدود 69 درصد از خاک این استان قابلیت کشت و زراعت دارد و علاوه بر آن این استان دارای باغ ها و نخلستان های فراوانی می باشد.

بخش نفت استان میسان به همراه استان های بصره و ذی قار، نقش بسیار پررنگی در اقتصاد کشور عراق ایفا می کند. میدان نفتی حلفایه به تنهایی بیش از 5/4 میلیارد بشکه نفت در خود جای داده است.

 

عراق، استان میسان

 

بصره

بصره سومین استان عراق از حیث جمعیت است که به عنوان پایتخت اقتصادی عراق شناخته می شود. مرکز این استان شهر بصره است که در امتداد اروندرود و در یک مسیر آبی نزدیک به خلیج فارس واقع شده و تنها راه ارتباطی عراق با خلیج فارس است.

استان بصره دارای تنوع اقلیمی است و زمین های مختلفی شامل دشت، کوه و بیابان در آن واقع شده است.

بصره یکی از استان های مهم عراق است و به دلیل قرار گرفتن میدان های نفتی نظیر رمیله، شعیبه، قرنه غربی و مجنون در این استان، بسیار ثروتمند است. تمام شش بندر عراق در استان بصره واقع شده اند. همجنین یک بزرگراه ارتباطی بین کشور عراق و اردن وجود دارد که از مرزهای اردن شروع شده و به بصره ختم می شود.

این استان از طریق نقطه مرزی صفوان، به عنوان یک کانال اصلی تجاری، با کشور کویت ارتباط دارد. بصره از طریق فرودگاه بین المللی که در مرکز شهر قرار دارد با سایر کشورهای آسیایی و اروپایی در ارتباط است.

 

عراق، استان بصره

 

اربیل

استان اربیل مرکز اقلیم کردستان عراق است و شهر اربیل مرکز این استان است که بعد از بغداد، بصره و موصل چهارمین شهر بزرگ عراق از نظر وسعت بوده و در 360 کیلومتری بغداد قرار دارد.

موصل در غرب اربیل واقع شده و تقریبا 80 کیلومتر با آن فاصله دارد. فاصله اربیل با سلیمانیه نیز 112 کیلومتر است. نام این شهر به ژمان آشوری ها باز می گردد که به نام اربیلو او به معنی چهار خدا، نامگذاری شده بود و نام یکی از معابد مهم آشوری هاست

استان اربیل دارای یک خط زمینی استراتژیک است که آن را به ایران و مرکز مرزی مبادلات تجاری چومان متصل می کند. استان دارای سه جاده اصلی و یک فرودگاه بین المللی است که در شهر اربیل واقع شده است.

 

عراق، استان اربیل

 

سلیمانیه

این استان در اقلیم کردستان و در نزدیکی مرزهای ایران و عراق واقع شده است. طبیعت این استان کوهستانی است و این موضوع زمانی که به سمت مرزهای شرقی با ایران حرکت کنیم محسوس تر می شود.

در 60 کیلومتری شمال غرب شهر سلیمانیه، سد دوکان بر روی رودخانه زاب کوچک قرار دارد.

استان سلیمانیه یک استان مرزی است که ارتباطات تجاری گسترده ای با ایران دارد و دارای فرودگاه بین المللی سلیمانیه است.

 

عراق، استان سلیمانیه

 

دهوک

استان دهوک در اقلیم کردستان عراق قرار دارد و از سه طرف با کوه محصور شده است. رودی که از سد بزرگ دهوک سرازیر می شود، از شهر عبور کرده که آن را به زیبا ترین مناظر استان تبدیل کرده است.

استان دهوک به دلیل چشم اندازهای جذاب آن معروف است. بنای این شهر به عصر حجر بر می گردد که بعدها بخشی از امپراتوری آشوری ها و سپس بابلی ها شده است.

استان دهوک یک مرکز تجاری مهم است. ورودی ابراهیم الخلیل در مرز با ترکیه یکی از نقاط مهمی است که 40 درصد کالاها از آنجا عبور می کنند.

استان دهوک دارای یک جاده استراتژیک است که این استان را به ترکیه متصل می سازد

 

عراق، استان دهوک

 

 

لطفا نظرات خود را به جهت بهبود در امر تولید محتوا با ما در میان بگذارید

 

دیدگاه ها
user پریا

مطالب مفیدی بود

kargosha سندباد

با سپاس از شما