عراق : بررسی چالش ها و سیاست های دولت عراق در بخش مسکن

۱۱ دی ۱۳۹۸
(رای شما: 0)
بروز شده در۱۳۹۸/۱۲/۲۷
در این مطلب از سندباد با وضعیت مسکن و خانه سازی در عراق، دستورالعمل دولت عراق برای مقابله با کمبود های مسکن و چالش های موجود در بخش خانه سازی و مسکن در عراق آشنا خواهید شد

مسکن و خانه سازی در عراق

در سال‌های اخیر کمبود واحد‌های مسکونی فراهم شده از سوی دولت برای سکونت مردم موجب گسترش قابل ملاحظه سکونتگاه‌های غیر استاندارد و برنامه ریزی نشده به ویژه در اطراف شهرهای بزرگی چون بغداد و بصره شده است. علاوه بر این، کمبود‌های گسترده در ظرفیت و سرمایه لازم برای سرمایه گذاری، سیستم‌های مدیریت زمین و اراضی فاقد تجهیزات و منابع کافی هستند و بخش گسترده‌ای از شرکت‌های خصوصی فعال در حوزه ساخت و ساز خانه نسبت به هر گونه سرمایه گذاری در این زمینه و به ریسک گذاشتن سرمایه خود بی میل هستند.

برنامه هبیتات سازمان ملل در این زمینه به کمک کشور و دولت عراق شتافته است و راه حل این مشکلات را در ادغام سیاست‌های حمایتی و فراهم سازی ظرفیت درون نهاد‌های مربوطه می‌بیند.

دستورالعمل دولت عراق برای مقابله با کمبود‌های مسکن

دولت عراق به عنوان مرجع اصلی رسیدگی به تمامی مشکلات مربوط به بخش خانه و مسکن با همکاری سازمان ملل دستورالعملی را به این منظور ترتیب داده است که به ترتیب اولویت به شرح زیر است:

  •     بررسی و احیای سیستم‌های ثبت مالکیت موجود در دولت
  •     تلاش برای بهبود و ارتقای رفاه و کیفیت زندگی در مناطق و شهرک‌های غیرقانونی و غیراستاندارد حومه شهر
  •     توسعه و مدرن سازی ظرفیت‌های نهادی در سطح دولت‌های محلی و مرکزی
  •     برپایی و تجدید دوباره ظرفیت تأمین و تدارکات در خصوص فراهم سازی خدمات و به ویژه خانه سازی
  •     انجام یک تحلیل در مقیاس کشوری به منظور بررسی وضعیت خانه سازی برای اصلاح و بازنویسی سیاست‌ها و خط مشی‌های دولتی و محلی

دستورالعمل دولت عراق برای مقابله با کمبود های مسکن

چالش‌های موجود در بخش خانه سازی و مسکن در عراق

طی دو دهه اخیر با بروز جنگ‌های زیادی در داخل کشور عراق، سیاست‌های مسکن و خانه سازی دولت این کشور به منظور برآورده سازی نیازهای جمعیت بیش از 30 میلیون نفری این کشور ناکافی بوده است. به طوری که کمبود واحدهای مسکونی تنها در مرکز و جنوب عراق چیزی در حدود یک میلیون خانه است. از طرفی هم تخمین زده شده است که در شمال کشور از هر 3 نفر یک نفر در شهرک‌های غیراستاندارد حاشیه شهری زندگی می‌کنند.

 

مطلب پیشنهادی: بررسی اهمیت بالقوه بازار ساخت و ساز عراق برای پیمانکاران ایرانی

عرضه و تقاضا در بخش مسکن در کشور عراق

رابطه میان عرضه و تقاضای مسکن در دو دهه اخیر در کشور عراق شرایط پیچیده‌ای را به خود دیده است. در مورد عرضه مسکن می‌توان عنوان داشت که در بخش‌های مرکزی و شمالی کشور عراق، میزان ساخت و ساز خانه از هر 16/09 میلیون متر مربع در سال 1989 به مقدار بسیار کم 347/9 هزار متر مربع در سال 1996 کاهش یافته است که عمده دلیل آن تحریم‌های گسترده سازمان ملل و آمریکا بوده است. علاوه بر این، افزایش جمعیت و فقدان برنامه‌هایی به منظور تعمیر و نگهداری از بسیاری پروژه‌های مسکونی نقش عمده‌ای در بدتر شدن موجودی واحد مسکونی در کشور عراق داشته‌اند.

به دلیل اثراتی از جمله اثر قهقرایی اقتصادی، شیب تند ایجاد شده در نرخ کاهش سرمایه گذاری تاثیر منفی بر تمامی بخش‌های اقتصاد می‌گذارد. وضعیت بد خانه سازی در کشور عراق به واسطه سیستم بسیار متمرکز شده دولت که اختیارات بسیار کمی به مسئولان در سطح محلی در خصوص اجرای سیاست‌ها، برنامه ریزی‌ها و خدمات مدیریت پایه‌ای داده می‌شود حتی وخیم‌تر نیز شده است.

با ادغام و شمول بخش خانه سازی کشور عراق در برنامه «نفت برای خوراک» سازمان ملل در سال 2000، به دولت عراق اجازه داده شد تا مصالح ضروری مورد نیاز برای ساخت خانه و تجهیزات لازم برای صنعت ساخت و ساز را وارد کشور کند. از سال 2000 به بعد بود که سرمایه گذاری در بخش مسکن شروع به افزایش کرد و دولت توانست خود را به نرخ تولید سالیانه 70 هزار واحد مسکونی برساند که این مقدار برای هم راستا شدن با نرخ رشد جمعیت کفایت می‌کرد.

عرضه و تقاضا در بخش مسکن در کشور عراق

جمعیت عراق در حال حاضر بیش از 35 میلیون نفر است و نزدیک به 70 درصد از این مقدار زندگی شهری دارند و از طرفی هم تنها 3 درصد جمعیت سن بالای 65 دارند. این موضوعات در ترکیب با کاهش شدید خانه در مناطق مسکونی و سال‌ها چشم پوشی از آن موجب کمبود بیش از یک میلیون واحد مسکونی شده است که نیازمند توجه سریع و جامع است.

از سال 2008 بود که سیاست‌های جدید و سرمایه گذاری‌های عظیمی در این بخش صورت گرفت و همان‌طور که در شکل زیر مشاهده می‌کنید خانه سازی به شیوه‌های مختلفی در یک دهه اخیر بسیار روند صعودی داشته است.

چالش های موجود در بخش خانه سازی و مسکن در عراق

راه حل‌های پیش روی دولت عراق برای حل مشکل کمبود مسکن

سناریو و برنامه‌های مختلفی در جهت تطابق و هماهنگی با نرخ افزایش جمعیت و کاهش کسری کمبود واحد‌های مسکونی وجود دارد. با این حال سرمایه گذاری سالیانه باید چیزی در حدود 1/2 تا 3/15 میلیارد دلار باشد. این سرمایه گذاری کلان برای توسعه اقتصادی و متعاقباً بهبود بخش مسکن حیاتی به نظر می‌رسد اما هم راستا با آن کشور عراق به توسعه سیاست‌هایی مدرن به منظور تسهیل اجرا نیاز پیدا خواهد کرد. در همین راستا، مهم‌ترین و اصلی‌ترین سیاست‌های دولت عراق به این منظور در بخش زیر ارائه شده است:

  •    دست یابی و برآورده سازی بهبود قابل توجه و فوری در شرایط زندگی در مناطق حومه شهری
  •    ارزیابی و احیای یا ارتقای سیستم‌های ثبت مالکیت به عنوان عاملی اصلی و مهم برای راه اندازی مجدد بازار رسمی مسکن و جلوگیری از هر گونه مناقشه ملکی در آینده
  •    استقرار و توسعه ظرفیت‌های نهادی در سطوح دولت مرکزی و محلی به منظور فرمول بندی، اجرا و نظارت کافی و مناسب بر سیاست‌ها و استراتژی‌هایی که می‌توانند به امکان سازی محیطی برای گسترش سریع ظرفیت تأمین در فراهم سازی مسکن و خدمات مربوط به آن کمک کنند.
  •    انجام یک سری تحلیل‌های کشوری و ملی در خصوص وضعیت و شرایط مسکن و خانه سازی به منظور هدایت فرمول بندی سیاست‌های جامع خانه سازی در سطوح محلی و دولت مرکزی
  •   بازسازی، تقویت و بهبود بازار‌های مسکن و مالکیت هم راستا با تجدید و بهبود بازار‌های مالی داخلی از طریق مدرن سازی سریع سیستم‌های ثبت مالکیت و دفتر ثبت املاک، بررسی، اصلاح و ساده سازی چهارچوب قانونی و مقرراتی به منظور تسهیل و ایمن سازی انتقال ملکیت و توسعه مسکن و بررسی و اصلاح مقررات شهری و ساخت و ساز به منظور جذب سرمایه گذاری به این بخش، کاهش هزینه‌ها و اطمینان از ثبات.
  •    بهبود سریع در شرایط خانه سازی غیر استاندارد از طریق بسیج تمامی نهاد‌های مسئول و مربوطه در جهت بهبود شرایط زندگی و رفاه اجتماعی در مناطق حومه شهری و غیراستاندارد، بسیج منابع، ارزیابی شرایط محلی، فرمول بندی و اجرای برنامه‌های اجرایی محلی به منظور ایجاد بهبود‌های پایه در زیرساخت‌ها، خدمات و شرایط مسکن و در آخر هم از طریق تنظیم و تدوین چهارچوب، دستورالعمل‌ها مکانیسم‌های مالی نهادی و سازمانی پایدار و باثبات در جهت اطمینان از بهبود پیوسته و مداوم در وضعیت مسکن و خانه سازی

سخن آخر

در سال‌های اخیر دولت عراق با تغییر و ایجاد اصلاحات گسترده در زمینه سیاست‌ها و استراتژی‌های مسکن و خانه سازی توانسته تا حدودی شرایط بغرنج این بخش را مقداری بهبود بخشد به‌گونه‌ای که آثار این بهبود‌ها در آمار و ارقام منتشر شده توسط دولت مرکزی و نهاد‌های بین‌المللی همچون سازمان ملل به وضوح قابل رؤیت است.

لطفا نظرات خود را به جهت بهبود در امر تولید محتوا با ما در میان بگذارید.

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کند…