آذربایجان : شرایط سرمایه گذاری در این کشور

۱۸ شهریور ۱۳۹۹
(رای شما: 0)
کشور آذربایجان چند سالی است که تبدیل به مقصد مهمی برای سرمایه گذاری بسیاری از اشخاص حقیقی و حقوقی شده است. در این مطلب با هر آنچه که باید در خصوص سرمایه گذاری در کشور آذربایجان بدانید آشنا خواهید شد

هر آنچه که باید در خصوص سرمایه گذاری در کشور آذربایجان بدانید

کشور آذربایجان به عنوان یکی از همسایه شمالی کشورمان ایران که مرز آبی و خشکی با ما دارد، چند سالی است که تبدیل به مقصد مهمی برای سرمایه گذاری بسیاری از اشخاص حقیقی و حقوقی شده است. حتی شرکت‌های نفت ایرانی هم در صنعت نفت این کشور سرمایه گذاری کرده‌اند. در هر صورت لازمه داشتن یک سرمایه گذاری ایمن و آگاهانه داشتن اطلاعات کافی و مناسب از شرایط و چگونگی سرمایه گذرای در آذربایجان و هر کشور دیگری است. در این مقاله از سندباد به طرو کلی به بررسی شرایط کلی سرمایه گذاری در این کشور می‌پردازیم.

شرایط سرمایه‌گذاری در آذربایجان

شرایط سرمایه گذاری در آذربایجان

سرمایه گذاری در کشور آذربایجان می‌تواند شرایط خاص خود را داشته باشد. نرخ متوسط رشد اقتصادی آذربایجان در طول سال‌های گذشته حدود 10 درصد بوده است. در سال 2009 برخلاف بحران مالی جهانی، اقتصاد آذربایجان با سرعت زیادی در حال رشد بود و 4/9 درصد رشد داشت و همچنان با سرعت زیاد در حال توسعه است.

تا سال 2014 تقریباً 80 درصد اقتصاد آذربایجان، خصوصی‌سازی شد. در سال 2015 سهمیه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) در اقتصاد آذربایجان بالغ بر 7-5/7 میلیارد دلار با سرمایه‌گذاری در بخش نفت و گاز طبیعی بود که این دو مورد 5/88 درصد آن را تشکیل می‌دادند. گزارش‌های بانک جهانی در ارتباط با سرانه سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی درون‌ریز، آذربایجان را جزو کشورهای اول و در بین کشورهای CIS و اروپای شرقی دسته‌بندی کرد.

بر اساس بانک جهانی، در سال 2004، سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی حدود 7/90 درصد از کل سرمایه‌گذاری‌ها را تشکیل می‌دادند و سرمایه‌گذاری خارجی 1/37 درصد آن را تأمین می‌کرد. البته از سال 2005 سرمایه‌گذاری‌های عمومی داخلی افزایش یافتند و سرمایه‌گذاری خارجی روند کاهشی داشته است.

سرمایه‌گذاری خارجی در آذربایجان

سرمایه گذاری خارجی در آذربایجان

تعریف مختلفی در هر کشوری از یک سرمایه گذار خارجی ارائه می‌شود. در قانون اساس و کسب و کار کشور آذربایجان نیز تعریف خاصی از یک سرمایه گذار خارجی ارائه شده است. بر اساس قانون حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی، افراد و نهادهای زیر به عنوان سرمایه‌گذار خارجی در آذربایجان تلقی می‌شوند.

  • افراد خارجی قانونی
  • شهروندان خارجی، افراد بدون ملیت و شهروندان آذربایجانی که به خاطر شرکت در فعالیت‌های اقتصادی در کشورهای دیگر، دارای اقامت دائم در آن کشورها هستند.
  • ایالات خارجی
  • سازمان‌های بین‌المللی

روش‌های عمومی برای سرمایه‌گذاری خارجی

سرمایه‌گذاری خارجی معمولاً این‌طور تعریف می‌شود: تمامی انواع حقوق عینی و غیر عینی، شامل حقوق مالکیت معنوی که توسط سرمایه‌گذار خارجی برای فعالیت‌های کارآفرینی و غیره و با هدف سودآوری، داده می‌شوند. این موارد شامل سهیم بودن در سود و سرمایه‌داری در شرکت‌های آذربایجانی، به دست آوردن اموال غیر منقول (به جز قطعه زمین)، کسب اوراق بهادار و دیگر امتیازات قابل پرداخت توسط سرمایه‌گذاران خارجی و تحت قوانین آذربایجانی و توافقات پیمانی با افراد و نهادهای قانونی آذربایجانی که امکان سرمایه‌گذاری به شکل‌های دیگر را فراهم می‌کند، می‌شود.

قانون مدنی آذربایجان همراه با هدف استراتژیک دولت برای ایجاد یک فضای پذیرا و مشوق تجارت‌ خارجی، در حال دگرگونی و تکامل است. سرمایه‌گذاری‌های خارجی با ضمانت‌های قانونی حمایت می‌شوند. این حمایت‌ها شامل موارد زیر می‌شوند.

  • تضمین در برابر زوال قانون‌گذاری: به سرمایه‌گذار خارجی این تضمین داده می‌شود که قوانین مرتبط با سرمایه‌گذاری وی، از همان ابتدای سرمایه‌گذاری تا 10 سال، لازم‌الاجرا خواهند بود.
  • تضمین در برابر ملی سازی و مصادره: به سرمایه‌گذاران خارجی تضمین پرداخت سریع و مناسب خسارت در صورت ملی سازی و مصادره، داده می‌شود. خسارت بایستی متناسب با میزان سرمایه‌گذاری در زمان مصادره و ملی سازی، قابل پرداخت به ارز خارجی و قابل نقل و انتقال به خارج از کشور باشد.
  • تضمین پرداخت خسارت برای آسیب‌ها: به سرمایه‌گذاران خارجی تضمین داده می‌شود که تاوان خساراتی مانند ضرر و زیان ناشی از اقدامات غیر قانونی مسئولین دولتی، به آن‌ها پرداخت خواهد شد.
  • تضمین بازپرداخت سود: به سرمایه‌گذاران خارجی تضمین داده می‌شود که سودهای ناشی از سرمایه‌گذاری خارجی مشمول گمرک مالیات‌های مربوطه، بازپرداخت خواهند شد.

با توجه به موارد بالا، رئیس‌جمهور آذربایجان در تاریخ 2018/1/18 فرمانی مبنی بر ترویج سرمایه‌گذاری و حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران خارجی در آذربایجان را امضا کرد. مهم‌ترین نکته این فرمان تصویب یک قانون جدید سرمایه‌گذاری برای پوشش دادن تضمین دولتی حقوق سرمایه‌گذاران، قوانین مربوط به حل اختلافات و بیمه حوادث بود.

پیش‌بینی می‌شود که دولت به سیاست حمایت خود از شرکت‌های خصوصی شامل آن‌هایی که با سرمایه خارجی اداره می‌شوند و یا در مالکیت یا کنترل شهروندان خارجی هستند، ادامه دهد. هیچ‌گونه موانع یا تحریم‌های بازرگانی برای واردات به آذربایجان وجود ندارد. صادرات نیز شامل محدودیت‌ها و مالیات نیستند. فقط قوانینی در ارتباط با صادرات کالاهای استراتژیک مانند برق، بنزین، پنبه و فلزات غیر آهنی وجود دارد.

ثبت سرمایه‌گذاران خارجی در آذربایجان

ثبت سرمایه گذاران خارجی در آذربایجان

تمامی شرکت‌های فعال در آذربایجان باید ثبت شوند. هیچ شرکتی بدون ثبت رسمی نمی‌تواند در آذربایجان فعالیت کند (برای مثال داشتن حساب بانکی، ترخیص کالاها از گمرک و غیره). در 1 ژانویه 2008 یک اصل به عنوان اصلاحیه قوانین تجاری موجود به نام «One Stop Shop» ارائه شد.

رویه ثبت که شامل مراجعه به نهادهای دولتی مختلف (دادگستری، وزارت مالیات، صندوق بیمه اجتماعی و اداره آمار) بود، حذف شد و به این ترتیب تمام شرکت‌ها و تجارت‌ها باید در وزارت مالیات ثبت می‌شدند. بر طبق این اصلاحیه زمان تعیین‌شده برای فرایند ثبت دولتی در وزارت برای نهادهای بازرگانی قانونی نباید بیشتر از دو روز طول بکشد. ثبت سازمان‌های غیر بازرگانی قانونی (برای مثال مؤسسات اجتماعی) توسط وزارت دادگستری انجام می‌گرفت.

اشکال قانونی تجارت توسط سرمایه‌گذاران خارجی در آذربایجان

این قانون تصریح می‌کند که هر شرکت فعال با سرمایه‌گذاری خارجی در آذربایجان، بایستی یک شرکت سهامی، شرکت مسئولیت محدود یا مسئولیت اضافی، شریکی، یا هر ساختار دیگری باشد که منطبق بر قوانین مدنی آذربایجان باشد.

بیشتر بدانید : آذربایجان : تاثیر نفت و گاز بر اقتصاد این کشور

نهادهای تجاری در آذربایجان

زیرشاخه

زیر شاخه یک واحد قانونی آذربایجانی با مالکیت خارجی است که می‌توان آن را به عنوان یک شرکت مسئولیت محدود یا شرکت سهامی ثبت کرد. اگرچه چنین شرکتی ممکن است در مالکیت یک شهروند خارجی باشد، اما در ارتباط با مالیات، حساب ارزی، گزارشات و دیگر ملزومات، یک نهاد قانونی آذربایجانی در نظر گرفته می‌شود.

دفتر نمایندگی

یک دفتر نمایندگی (RO) ، نماینده ثبتی بومی از یک واحد قانونی خارجی (سهام نهاد مذکور را ارائه و از آن دفاع می‌کند) است و در ارتباط با مالیات و قوانین ارزی، دارای موقعیت «غیر مقیم» در آذربایجان است. اگر فعالیت‌های دفتر نمایندگی فقط محدود به فراهم کردن خدمات نمایندگی برای دفتر اصلی باشد، شامل هیچ‌گونه مالیات بر سود نمی‌شود. یک دفتر نمایندگی مسئول پرداخت به موقع تمامی مالیات‌های مربوطه مانند مالیات بر درآمد شخصی و جرائم صندوق اجتماعی از کارمندان، به اداره مالیات است.

شعبه

شعبه‌ها تمامی اقدامات یک دفتر اصلی را به‌طور کامل یا نسبی همراه با اقدامات دفتر نمایندگی انجام می‌دهند. شعبه‌ها و دفتر نمایندگی مشمول قوانین، مالیات و گزارش‌های ارزی یکسان هستند. شعبه‌ها معاف از الزام داشتن یک صندوق منشور هستند و می‌توانند درآمد خود را به حساب‌های خارجی هدایت کنند، البته به شرطی که این حساب‌ها طبق مقررات ادارات آذربایجان ثبت شده باشند. مالیات دولتی برای ثبت شعبه و دفتر نمایندگی، معادل 220 منات است (حدود 129 دلار).

انواع نهادهای بازرگانی قانونی در آذربایجان

قانون مدنی آذربایجان، اشکال قانونی زیر را برای انجام تجارت در آذربایجان عنوان کرده است.

شرکت تضامنی

شرکت تضامنی (GP) شرکتی که توسط دو یا چند فرد حقیقی و یا حقوقی تأسیس می‌شود. مالکین یک شرکت تضامنی دارای مسئولیت نامحدود در رابطه با تعهدات شرکت تضامنی هستند.

شرکت تضامنی با مسئولیت محدود

یک شرکت تضامنی با مسئولیت محدود ممکن است توسط دو یا چند شخص حقیقی و یا حقوقی تأسیس شود و حداقل یکی از این افراد دارای مسئولیت نامحدود در ارتباط با تعهدات شرکت تضامنی با مسئولیت محدود است و در فعالیت‌های کارآفرینی شرکت نمی‌کند.

شرکت با مسئولت محدود

یک شرکت با مسئولت محدود شرکتی است که توسط یک یا چند فرد حقیقی و یا حقوقی تأسیس می‌شود. سرمایه قانونی یک شرکت با مسئولت محدود تقسیم بر سهام‌های مجاز معین‌شده در منشور شرکت می‌شود. سهامداران یک شرکت با مسئولت محدود دارای مسئولیت‌های محدود معین متناسب با سهام خود در شرکت با مسئولت محدود هستند.

شرکت با مسئولیت اضافی

موقعیت قانونی یک شرکت با مسئولیت اضافی مشابه یک شرکت با مسئولت محدود است، با این تفاوت که شرکای یک شرکت با مسئولیت اضافی ممکن است دارای مسئولیت‌های بیشتر از سهام خود در شرکت باشند.

شرکت سهامی

ساختار یک شرکت سهامی مشابه شرکت با مسئولت محدود است. شرکت سهامی ممکن است تحت عنوان نهادهای تجاری باز یا بسته تأسیس شوند. یک شرکت سهامی باز می‌تواند سهام خود را به سرمایه‌گذاران ارائه کند، در حالی که یک شرکت سهامی بسته تنها می‌تواند سهام خود را به سهامداران مؤسس شرکت و دیگر افراد مجاز توزیع کند. در قوانین خصوصی سازی، سرمایه‌گذاران خارجی با کسب یکی از گزینه‌های خصوصی‌سازی دولتی، می‌توانند در برنامه عظیم خصوصی‌سازی آذربایجان شرکت کنند.

انواع نهادهای قانونی غیر بازرگانی در آذربایجان

شرکت عمومی

شرکت عمومی یک سازمان غیر انتفاعی است که توسط افراد یا نهادهای قانونی و با هدف شرکت در فعالیت‌های مورد علاقه آن‌ها تأسیس می‌شود. اعضای شرکت عمومی هیچ مالکیتی نسبت به دارایی‌ها یا مشارکت مالی اعضا در یک انجمن ندارند. شرکت عمومی و اعضای آن هیچ مسئولیت خاصی نسبت به یکدیگر ندارند.

بنیاد

بنیاد یک سازمان بدون عضویت است که توسط افراد یا نهادهای قانونی و بر پایه مشارکت‌های داوطلبانه و مادی آن‌ها تأسیس می‌شود و هدف از تأسیس آن، انجام اقدامات اجتماعی، خیرخواهانه، فرهنگی، آموزشی و حرکت‌های اجتماعی مفید دیگر است. مؤسسین یک بنیاد، اعضای آن نیستند؛ بنابراین آن‌ها نقشی در مدیریت و تصمیمات مدیریتی ندارند و این تصمیمات به عهده کسانی است که آن را کنترل و هدایت می‌کنند و در اساسنامه بنیاد مشخص شده‌اند.

اتحادیه نهادهای قانونی

اتحادیه ممکن است توسط نهادهای بازرگانی یا غیر بازرگانی و به هدف ترویج فعالیت‌های تجاری یا غیر تجاری آن‌ها، تأسیس می‌شود. اتحادیه مسئولیتی در قبال اعضای خود ندارد، البته اعضا به میزان مشارکت خود در اساسنامه اتحادیه، در قبال تعهدات اتحادیه مسئول هستند.

نهادهای قانونی عمومی

قواعد نهادهای عمومی قانونی که اخیراً تصویب شد، بر طرز کار فرآیند تأسیس، عملکرد و سازمان‌دهی نهادهای قانونی عمومی نظارت دارد. بر طبق این قانون، یک نهاد قانونی عمومی که دولتی یا وابسته به شهرداری نیست، ممکن است توسط دولت یا شهرداری و با هدف انجام فعالیت‌های عمومی در آذربایجان تأسیس می‌شود. یک نهاد قانونی عمومی دارای اساس‌نامه، دارایی و منشور مالی مخصوص خود است که بر اساس موجودی اهدایی مؤسسین آن، شکل می‌گیرد. اموال دولتی و شهرداری که بخشی از نهادهای قانونی عمومی باشند، ممکن است صرف اهداف ذکر شده در منشور آن شوند. نه دولت و نه شهرداری‌ها مسئولیتی در قبال تعهدات نهادهای قانونی عمومی ندارند؛ زیرا این کار با ریسک آسیب‌های ناشی از فعالیت‌های نهاد قانونی عمومی و به میزان ارزش دارایی‌هایی همراه است که توسط آن‌ها به منشور مالی نهاد قانونی عمومی تخصیص یافته است. تلفیق، باز سازمان‌دهی و انحلال نهاد قانونی عمومی توسط قانون مدنی جمهوری آذربایجان و منشور مربوطه آن، تنظیم می‌شود.

صدور جواز برای سرمایه گذاری در آذربایجان

سرمایه گذاری در کشور آذربایجان صورت‌های مختلفی می‌تواند داشته باشد که شاید بسیاری از آن‌ها به مجوزهایی نیاز داشته باشد. بسیاری از کسب و کار‌ها در کشور آذربایجان و هر کشور دیگری به مجوز نیاز دارد. قانون جدید صدور پروانه و جواز بر این هدف است که از طریق تسهیل فرایند صدور پروانه و جواز یک فضای دلخواه برای توسعه تجارت ایجاد کند. این قانون برخی جوانب مبهم جواز گرفتن تصریح می‌کند. برای مثال با تعیین معیارهایی برای فعالیت‌های نیازمند جواز یا پروانه، لیست مراجعی که جواز و پروانه صادر می‌کنند و حوزه قدرت و عملکرد آن‌ها، قوانین گرفتن، تجدید و پایان دادن به جواز، دوره اعتبار جواز و پروانه‌ها و همچنین میزان مالیات دولتی که باید برای آن‌ها پرداخت شود، همگی در این قانون تعیین شده‌اند. این قانون همچنین فرضیه پرتال الکترونیک برای جواز و پروانه و ثبت‌نام یک مرحله‌ای برای جواز و پروانه را ارائه کرد.

این قانون اصول جدیدی برای کنترل دولتی پروانه‌ها و جوازها مطرح کرد.

  • اصل «One Stop Shop»
  • فرضیه موافقت نهفته در ارتباط با انتشار، تجدید، تعلیق، بازگیری و ابطال پروانه‌ها و جوازها (در صورتی که طرف منتشرکننده جواز در چهارچوب زمانی تعیین‌شده توسط قانون به درخواست جواز یا پروانه پاسخ ندهد، در آن صورت فرض بر این خواهد بود درخواست پذیرفته شده است و اطلاعات مرتبط با جواز یا پروانه جدید بایستی به طور خودکار به ثبت‌نام تک‌مرحله‌ای برای جواز و پروانه اضافه شوند)
  • تناسب سود یا سهم قانونی کارآفرینان، جامعه و دولت در هنگام صدور جواز یا پروانه (برای حذف بد رفتاری موجود برای محدود کردن رقابت در بازار) و
  • تحلیل اثر نهاد ذیصلاح قانونی (این بررسی توسط کسی که مجوز را صادر می‌کند انجام می‌شود و بررسی اثر قوانین جدید بر صدور جواز و پروانه در کارآفرینی را پوشش می‌دهد؛ ارزیابی دستیابی به اهدافی که تصویب قوانین جدید، تعیین شده بودند)

این قانون «جواز» را به عنوان یک سند رسمی تعریف می‌کند که مراجع ذیصلاح آن را صادر می‌کنند تا اقدامات و فعالیت‌های تجاری خاصی انجام شوند. این قانون شامل 87 نوع فعالیت می‌شود که نیاز به جواز دارند. درخواست جواز باید از طریق پرتال الکترونیک جواز و پروانه انجام شود، این سایت تمامی اقدامات مربوط به صدور جواز را مدیریت می‌کند (مانند گرفتن جواز، کپی گرفتن از آن‌ها و انجام اصلاحیه آن‌ها، تجدید، تعلیق، از سر گیری یا ابطال آن‌ها). زمان لازم برای گرفتن پروانه به 10 روز کاری و برای گرفتن جواز به 7 روز کاری کاهش یافته است.

خصوصی‌سازی

قانون خصوصی سازی از دیگر قوانین مهمی است که پیش از سرمایه گذاری و راه اندازی کسب و کار در کشور آذربایجان باید در مورد چند و چون آن مطالعه کنید. بر اساس قانون خصوصی‌سازی، موارد زیر جزو سرمایه‌گذاران خارجی محسوب می‌شوند.

  • نهادهای قانونی خارجی و زیر شاخه‌های آن‌ها
  • نهادهای قانونی آذربایجانی با همکاری سرمایه‌گذاری خارجی به میزان بیش از 50 درصد سهام منشور
  • تبعه‌های خارجی
  • افراد بدون ملیت

خصوصی‌سازی اموال دولتی با اولین برنامه خصوصی‌سازی (1995-1998) آغاز شد. از سال 2002 خصوصی‌سازی شرکت‌های بزرگ در حال انجام بوده است و تا کنون حدود 2000 شرکت متوسط یا بزرگ خصوصی‌سازی شده‌اند. بانک بین‌المللی آذربایجان (IBA)، بزرگ‌ترین بانک کشور، از سال 1998 در فرایند خصوصی‌سازی بوده است، اما 2/50 درصد از سهام آن هنوز در دست دولت است.

سیاست‌های مهاجرتی دولت آذربایجان

تصویب قوانین مهاجرتی در 1 آگوست 2013 یکی از اقداماتی بود که دولت با هدف اجرای سیاست‌های دولتی در حوزه مهاجرت انجام داد. قانون جدید مهاجرت مدارک، شرایط و روش گرفتن جوازهای کاری، مجوز اقامت، ویزا را تعیین و شفاف‌سازی کرد. به این ترتیب برخی از محدودیت‌های مرتبط با گرفتن این مجوزها، برداشته شدند.

رئیس‌ها و معاونین نهادهای قانونی تأسیس‌شده در آذربایجان توسط یک نهاد قانونی خارجی یا یک فرد خارجی و متخصصین حوزه‌های خاص که توسط نهادهای قانونی تأسیس‌شده در آذربایجان یا افراد برای کار دعوت می‌شوند نیز شامل لیست افراد خارجی معاف از درخواست مجوز کار هستند.

سخن آخر

چند سالی می‌شود که سرمایه دارای ایرانی برای سرمایه گذاری در کشور آذربایجان دست به کار شده‌اند و متعاقباً دولت آذربایجان نیز در پی فراهم کردن بهترین شرایط ممکن برای افزایش جذب سرمایه گذاری در داخل کشور است. در این مقاله به بررسی شرایط کلی سرمایه گذاری در آذربایجان پرداختیم. خوشحال خواهیم شد نظرات خود را در خصوص این مقاله با ما در میان بگذارید.

لطفا نظرات خود را به جهت بهبود در امر تولید محتوا با ما در میان بگذارید.

برای شروع کسب و کار در حوزه صادرات و وارداتپروفایل خود را بسازید.

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کند…