بارنامه زمینی چیست و انواع آن کدامند؟

۲۶ دی ۱۳۹۹
(رای شما: 0)
بروز شده در۱۳۹۹/۱۱/۱۷
بارنامه زمینی چیست و ویژگی هایی آن کدام است؟ انواع بارنامه زمینی فیاتا و راه نامه کامیون چیست؟ مراحل صدور بارنامه زمینی چگونه است؟

بارنامه زمینی از اسناد مهم تجاری در حمل و نقل جاده‌ای و زمینی است که بین فرستنده و گیرنده رد و بدل می‌شود. بارنامه زمینی انواع مختلفی دارد و هر یک ویژگی‌های خاص خود را دارند که بر اساس شرایط از پیش مشخص شده‌ای صادر می‌شوند. فرایند صدور بارنامه زمینی در چند مرحله خلاصه می‌شود که در این مقاله به آن پرداخته شده است. در این مقاله از سندباد با بررسی بارنامه زمینی و انواع آن با ما همراه باشید.

بارنامه چیست؟

بارنامه (Bill of Lading) بارنامه به عنوان سند قرارداد حمل رسید دریافت کالا و سند مالکیت آن است و همچنین سندی است که زمان ادعای خسارت از بیمه می‌تواند به عنوان پشتوانه مورد استفاده واقع شود. بارنامه سند حمل کالا و سندی است که قابل انتقال به غیر بوده و مالکیت کالا را نشان می‌دهد؛ لذا از اهمیت بالایی برخوردار است.  در مقاله «حمل و نقل جاده ای چیست و مزایا و معایب آن کدام است؟» به طور کامل به روش حمل و نقل جاده ای یا زمینی پرداخته شده است.

انواع بارنامه

بارنامه‌ها انواع مختلفی دارند که مهم‌ترین آن‌ها را می‌توان در چند مورد زیر گنجاند.

  • بارنامه دریایی (Ocean Bill of Lading)
  • راه نامه دریایی (Non Negotiable Sea Waybill)
  • بارنامه چارتر (Charter Party Bill Of Lading)
  • بارنامه حمل سراسری (Trough B/L)
  • بارنامه حمل مرکب فیاتا (F. B. L) (فدراسیون بین المللی اتحادیه‌های شرکت‌های فورواردر)
  • راه نامه هوایی (Air way Bill)
  • راه نامه زمینی یا جاده‌ای (CMR)
  • راه نامه راه آهن (Railway of Landing)
  • بارنامه و رسید پستی ( Courier and post Recipts of Certificate of posting)

بارنامه زمینی چیست؟

در مقاله «تعریف بارنامه دریایی و مروری بر انواع، قوانین و مراحل صدور بارنامه دریایی» به طور مفصل به بارنامه دریایی پرداخته شد و در این مقاله به بارنامه زمینی حواهیم پرداخت.

بارنامه زمینی سند و تضمین کالای مورد نظر است و رابطه بین فرستنده و گیرنده را برای انجام تجارت حمل و نقل بین المللی تسهیل می‌کند. کالایی که به صورت جاده‌ای حمل می‌شود، ممکن است در بین راه از یک یا چند کشور مختلف عبور نماید تا به کشور مقصد وارد و در گمرک مقصد، کالا را تخلیه کنند.

بارنامه زمینی چیست؟

انواع بارنامه زمینی

بارنامه‌های زمینی نیز خود انواع مختلفی دارند. بارنامه حمل فیاتا و بارنامه کامیون دو نوع اصلی آن هستند که در ادامه تشریح شده‌اند.

بارنامه حمل فیاتا

اتحادیه بین المللی کارگزاران بار آن را جهت استفاده عاملین حمل و نقل مرکب تنظیم کرده است. بارنامه فیاتا می‌تواند به صورت بارنامه دریایی نیز صادر شود. بارنامه فیاتا حاوی آرم سازمان فیاتا و اتاق بازرگانی بین المللی می‌باشد.

بارنامه فیاتا بارنامه‌ای است که امروزه به نام «بارنامه قابل معامله حمل چندوجهی فیاتا» توسط فورواردرها (بارفرابران) در سراسر دنیا صادر می‌شود و اعتبار جهانی دارد و از سال 1992 جایگزین بارنامه‌ای گردیده که «بارنامه حمل مرکب فیاتا» نامیده می‌شود. این سند حمل بار خریدار تلقی می‌شود و درست بودن مندرجات آن ضمانت تحویل کالا است.

این سند معمولاً جهت حمل ترکیبی استفاده‌شده و دارای اعتبار بسیار بالای بین‌المللی بوده و منطبق با شرایط اتاق بازرگانی و قابل‌قبول کلیه بانک‌ها می‌باشد. انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران وظیفه و مسئولیت تهیه و چاپ این سند را دارد و به‌موجب قراردادهایی که با سازمان‌های فیاتا امضا نموده است مسئولیت حسن استفاده از این سند و حصول اطمینان از وجود پوشش بیمه‌ای بهنگام استفاده از آن را پذیرفته است.

مندرجات بارنامه فیاتا

موارد و مشخصاتی که در بارنامه زمینی فیاتا درج می‌شود می‌تواند بسیار متنوع باشد که در ادامه اصلی‌ترین آن‌ها آورده شده است.

  • فرستنده
  • حواله‌کرد گیرنده
  • طرف ابلاغ
  • محل دریافت (محموله)
  • نام کشتی (وسیله حمل)
  • بندر بارگیری
  • بندر محل تخلیه
  • محل تحویل
  • علائم و شماره‌ها
  • تعداد و نوع بسته‌ها
  • شرح کالا
  • وزن ناخالص
  • ابعاد
  • طبق اظهار فرستنده
  • نفع منظور شده برای فرستنده، در تحویل به‌موقع
  • ارزش اظهارشده طبق اظهار فرستنده
  • کالا و دستورات برحسب شرایط معیار مندرج در ظهر بارنامه
  • کرایه حمل
  • پس‌کرایه
  • مسئولیت و نحوه پوشش بیمه کالا
  • تعداد نسخ اصلی بارنامه
  • شخصی که باید برای دریافت کالا به او مراجعه نمود
  • تاریخ و محل صدور
  • امضا و مهر

بارنامه یا راه نامه کامیون

راه نامه کامیون سندی غیر قابل معامله است که جهت حمل کالا با کامیون مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سند مخصوص حمل کنندگان با کامیون بوده و حدود مسئولیت‌های متصدیان حمل و نقل جاده‌ای را مشخص می‌نماید و معمولاً در ۶ الی ۱۴ نسخه صادر می‌گردد که ۳ نسخه آن اصلی است که به امضا صادر کننده حمل کننده و گیرنده کالا می‌رسد و بقیه نسخ آن جهت گمرکات ورودی و خروجی کشورهای بین راه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این سند تحت مقررات ببین المللی حمل کالا از طریق جاده (CONVETION MERCHANDISE ROUTIER=CMR) صادر مکی شود. این مقررات در سال ۱۹۵۶ جهت تأمین منافع و حقوق دست اندرکاران حمل و نقل جاده‌ای و یکنواخت نمودن شرائط حاکم بر قرارداد حمل و نقل بین‌المللی کالا توسط سازمان IRU به وجود آمد و در سال ۱۹۷۸ نیز با توجه به نیاز، تغییرات و اصلاحاتی در مقررات مربوطه ایجاد گردید.

در مقررات این کنوانسیون پیش بینی شده که چنانچه یکی از کشورهای مبدأ و یا مقصد حمل و نقل عضو این کنوانسیون باشد مقررات در مورد کشور غیر عضو نیز حاکم و معتبر است.

مندرجات راه نامه کامیون

مهم‌ترین اطلاعات مندرج در راه نامه کامیون به شرح زیر است.

  • نام و نشانی فرستنده کالا یا کارگزار آن
  • نام و نشانی حمل کننده کالا
  • نام و نشانی گیرنده کالا
  • تاریخ صدور و تاریخ حمل
  • تاریخ و محل بارگیری در مبدا و همچنین تاریخ و محل تحویل در مقصد
  • وزن خالص و ناخالص محموله
  • هزینه‌های مربوط به حمل و گمرک و غیره
  • مشخصات کالا از لحاظ ابعاد , نوع بسته بندی , نوع کالا , تعداد و علایم روی آن
  • ذکر این که آیا انتقال از کامیونی به کامیون دیگر کجاز است یا خیر ؟
  • اسناد ضمیمه

فرایند صدور بارنامه زمینی چگونه است؟

به منظور صدور بارنامه زمینی در شرایطی که اعتبار اسنادی مورد نیاز باشد، باید مراحل مشخصی را طی کرد که در ادامه به آن‌ها پرداخته شده است.

  • مرحله اول؛ در اولین اقدام بارنامه باید توسط شرکت یا فرد مسئول حمل و نقل در چند نسخه تهیه و صادر شود.
  • مرحله دوم؛ در گام بعد بارنامه‌هایی که توسط شرکت حمل و  نقل صادر شده است باید به فروشنده کالای مورد نظر تحویل داده شود.
  • مرحله سوم؛ بعد از تحویل بارنامه به فروشنده، بارنامه و تمامی اسناد مورد نظر باید به بانک کارگزار توسط فروشنده تحویل داده شود.
  • مرحله چهارم؛ در گام بعدی فروشنده باید با مراجعه به بانک نسبت به دریافت وجه اسناد اقدام کند.
  • مرحله پنجم؛ در گام بعدی باید اسناد مورد نظر از بانک کارگزار فروشنده به بانک گشایش کننده اعتبار منتقل شود.
  • مرحله ششم؛ دریافت وجه اعتبار اسنادی از بانک گشایش‌ کننده و اخذ اسناد
  • مرحله هفتم؛ ارائه اصل بارنامه به نماینده شرکت حمل و اخذ ترخیصیه یا قبض انبار

سخن آخر

بارنامه زمینی از انواع اسناد تجاری مهم به ویژه در حمل و نقل و تجارت زمینی و جاده‌ای است. بارنامه‌های زمینی خود انواع مختلفی دارند و هر یک ویژگی‌های خود را دارند.

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کند…