سند کارنه تیر چیست و عملکرد آن چگونه است؟

۶ فروردین ۱۴۰۰
(رای شما: 0)
کارنه تیر (carnet TIR) چیست و چه کاربردی دارد؟ اهمیت کارنه تیر چیست؟ کارنه تیر در حمل و نقل بین المللی چه عملکردی دارد؟

کارنه تیر (carnet TIR) سندی گمرکی است که برای ترانزیت بین‌المللی کالا در کشور مبدأ صادر شده و به‌موجب آن کالا به صورت پلمب شده از کشورهای بین راهی عبور خواهد کرد و تا مقصد نیازی به انجام تشریفات گمرکی مربوط به ترانزیت در مرزهای ورودی و خروجی این کشورها طبق قوانین داخلی آنها نخواهد داشت. TIR  در واقع مخفف جمله فرانسوی Transport International par la Route یا معادل انگلیسی آن یعنی Transports Internationaux Routiers به معنی حمل و نقل بین المللی جاده‌ای است.

در صنعت حمل و نقل جاده‌ای، وسایل نقلیه و کالاها برای ترانزیت از هر کشوری باید در مرز ورودی، پس از تنظیم اظهارنامه ترانزیت مورد بازرسی گمرکی قرار گرفته و صاحب کالا بسته به مقررات داخلی آن کشور سپرده نقدی یا ضمانت‌نامه ارائه داده و در اظهارنامه متعهد شود که کالا تا موعد مقرر در پروانه ترانزیت از مرز خروجی تعیین شده خارج می‌گردد. این تشریفات اساساً سبب تأخیر و معطلی وسیله نقلیه شده و هزینه‌های اضافی ایجاد می‌کند، ضمن اینکه احتمال دارد کالا در این میان خسارت‌دیده یا توسط سارقین به سرقت برود.

برای سرعت بخشی به حمل و نقل بین المللی، کاستن از تشریفات گمرکی و جلوگیری از خسارت‌های احتمالی در جریان ترانزیت بین المللی کالا، کنوانسیونی تحت عنوان «کنوانسیون گمرکی مربوط به حمل و نقل بین المللی کالا در جاده‌ها» به ابتکار اتحادیه بین المللی حمل و نقل جاده‌ای (IRU) (INTERNATIONAL ROAD TRANSPORT UNION) در سال 1959 منعقد شد که در سال 1975 جای خود را به کنوانسیون دیگری با همین عنوان داد.

بیشتر بخوانید: حمل و نقل بین المللی چیست و انواع آن کدامند؟ بهترین روش کدام است؟

مشخصات مربوط به سند کارنه تیر

کارنه تیر به فرانسوی چاپ شده و ممکن است دارای صفحات اضافی مانند ترجمه متن کارنه تیر به زبان کشور محل صدور آن باشد. مطابق با کنوانسیون فعلی، سندی برای ترانزیت بین‌المللی کالا، با نام کارنه تیر یا دفترچه تیر صادر گردیده و افراد و نهادهای عضو کنوانسیون موظف هستند، سازمانی را برای صادر کردن کارنه تیر و تضمین پرداخت هزینه‌های ناشی از تخلفات تشکیل دهند.

برای کالاهای درون هر وسیله ترانزیتی، ترکیبی از وسایل نقلیه یا برای تعدادی کانتینر که بر روی یک وسیله نقلیه یا ترکیبی از آن‌ها بار شده، یک کارنه تیر صادر گردیده و البته فقط برای یک سفر معتبر است. بر روی کارنه تیر چاپ شده، شماره اسناد جداشدنی برای کنترل گمرکی و اسناد تصفیه برای عملیات حمل و نقل نشان داده شده است. تعداد برگه‌های کارنه تیر برحسب تعداد کشورهایی که در بین مبدأ و مقصد وجود دارد از حداقل 6 و حداکثر 20 برگ متفاوت بوده و روی آن‌ها volet (مشخصات کالا) نوشته شده است.

اگر قرار بر این باشد که فقط کالا از بین یک گمرک مبدأ و یک گمرک مقصد عبور کند، کارنه تیر باید حداقل دارای دو برگ باشد. یکی برای مبدأ و دو برگ برای محل مقصد و دو برگ برای هر کشوری که از آن عبور می‌کند و برای هر محل اضافی جهت بارگیری یا تخلیه دو برگ دیگر لازم خواهد بود.

هدف‌های سیستم کارنه تیر

طبیعی است که هر سیستم اجرایی اهدافی مشخصی را دنبال کند و این در مورد سیستم کارنه تیر، نیز صادق و به شرح زیر است. باید گفت این سیستم، این امکان را خواهد داد که کالا را با داشتن کارنه تیر از طریق جاده حمل شده و بدون ارائه تضمینات اضافی نزد گمرکات بین راهی، از گمرک مبدأ تا گمرک مقصد ادامه راه دهد.

  • امکانات بهتر برای حمل و نقل و تجارت
  • کاهش هزینه‌های جاده‌ای و همین‌طور کاهش تأخیر در عملیات سیستم ترانزیت کارنه تیر
  • امکانات حرکت کالا طبق روش‌های یک شکل و استاندارد شده در کنترل و نظارت
  • کنترل و نظارت گمرکی مشابه تحت مفاد کنوانسیون کارنه تیر
  • ارتقا و توسعه حمل‌ونقل بین‌المللی جاده‌ای و تجارت بین‌الملل
  • برای صنعت حمل و نقل، کالا با حداقل دخالت مقامات ذی‌صلاح در مرزها عبور می‌کند
  • کاهش در تأخیر و هزینه ترانزیت کالا
  • اسناد ساده و استاندارد شده جهت ارائه تضمینات گمرکی در مرزهای ورودی برای گمرک
  • تضمین حقوق و عوارض گمرکی تا سقف 50000 دلار در سیستم کارنه تیر
  • فقط شرکت‌های حمل و نقل واجد شرایط مجاز به استفاده از سیستم تیر هستند که این کار سبب افزایش امنیت سیستم می‌شود
  • نیاز کنترل فیزیکی کالا در مسیر ترانزیت کاهش می‌یابد
  • ارائه امکانات بهتر به منظور کنترل اسناد و مدارک توسط گمرک

بیشتر بخوانید: ترانزیت چیست و انواع آن کدام اند؟ تفاوت میان ترانزیت داخلی و بین المللی

مزایای و ارکان سیستم کارنه تیر

از مهم‌ترین موارد مربوط به سیستم کارنه تیر آیتم‌هایی است که در زیر به آنها اشاره شده است.

  • ایجاد بستری مناسب و مطمئن و قابل قبول برای کشورها
  • جهت تضمین حقوق و عوارض گمرکی و تسهیل در کار حمل و نقل
  • ساده کردن تشریفات گمرکی و امکان حرکت کالاها طبق روش‌های یک شکل و استاندارد، فارغ از هرگونه تشریفات گمرکی در هر کشور
  • به حداقل رساندن سو استفاده در باز کردن محمولات و تعویض آن‌ها و یا خطر سرقت و سایر خسارت‌های احتمالی در سیستم تیر
  • اجتناب از دخالت‌های غیرمجاز
  • رعایت مقررات و قوانین ملی کشورهای مسیر

ارکان و سیستم‌های تشکیل دهنده کارنه تیر طوری توسعه یافته‌اند که امنیت کانتینری و وسایل نقلیه جاده‌ای یا قسمت بار وسیله نقلیه بتواند بدون امکان دست‌کاری به مقصد برسند؛ بنابراین رکن اول این است که اموال را فقط در صورتی می‌توان تحت پوشش کارنه تیر حمل نمود که وسایل نقلیه یا کانتینرها، مطابق استانداردهای این کنوانسیون بوده و به همان روش مورد پذیرش گمرک قرار بگیرند.

رکن دوم هم سیستم ضمانت بین المللی است که به منظور جلوگیری از تلف شدن حقوق و عوارض و مالیات گمرکی طراحی شده است؛ لذا، حقوق و گمرکی که در اثر هرگونه عملیات خلاف از سوی گمرک اخذ شود، از طریق سلسله تضمینات بین‌المللی پوشش داده خواهد شد. رکن سوم کارنه تیر است، کارنه‌ها فعلاً توسط سازمان ایرو تحت شرایطی که در قرارداد امضا شده با مؤسسات ضامن کشورها معین شده باشند، در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرند که از محدودیت واردات و حقوق و عوارض گمرکی هم معاف هستند.

ارکان بعدی هم شامل همکاری یک شکل در کنترل گمرکی، کنترل‌های افزوده و ایمن‌سازی تیر و تهیه پیش اظهاریه‌های الکترونیکی خواهند بود.

سخن آخر

وقت‌گیر بودن و همین‌طور امکان این که به کالاها آسیب و خسارتی وارد شده یا حتی سرقت شوند موجب انتشار سند کارنه و استفاده از آن در گمرکات شده است. با وجود کارنه تیر دیگر هم خیال فروشنده و هم خریدار راحت است و بدون معطلی بار به مقصد می‌رسد. ایران نیز از سال 1363 تا کنون به این کنوانسیون ملحق گردیده و اتاق بازرگانی و صنایع و معادن به‌عنوان مؤسسه صادرکننده و ضامن کارنه تیر شناخته شده است.

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کند…