مالیات چیست و انواع مالیات کدامند؟

۲۰ فروردین ۱۴۰۰
(رای شما: 0)
بروز شده در۱۴۰۰/۱/۲۸
مالیات چیست و انواع مالیات کدام است؟ مالیات مستقیم و غیر مستقیم چیست؟ تفاوت مالیات مستقیم و غیر مستقیم در چیست؟ انواع مالیات بر درآمد و دارایی کدام است؟

مالیات و انواع آن از مهم‌ترین رکن‌های شروع یک کسب و کار است. فرقی نمی‌کند کسب و کار یا شرکت شما چقدر کوچک یا چقدر بزرگ است، در هر صورت مشمول انواع مختلفی از مالیات خواهد شد. شناخت درست و به جا از انواع مالیات برای بسیاری از مدیران و مؤسسان شرکت‌ها الزامی است. در این مقاله از سندباد به معرفی انواع مالیات خواهیم پرداخت.

مالیات چیست؟

اول از همه به سراغ پرسش مالیات چیست می‌رویم. مالیات (Tax) هزینه‌های هستند که دولت جهت تأمین مخارج عمومی از افراد حقیقی و حقوقی دریافت می‌کند. پرداخت این هزینه‌ها اجباری و ضروری است و اگر کسی مالیاتش را پرداخت نکند، جریمه و مجازات برای او در نظر گرفته خواهد شد.

چرا مالیات مهم است؟

همان‌طور که در بخش مالیات چیست گفته شد، مالیات برای تأمین هزینه‌های دولت است تا بتواند کشور را از نظر اقتصادی و جنبه‌های دیگر به راحتی مدیریت و ساماندهی کند. از دیگر اهداف و مزایای مالیات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • کاهش نرخ تورم
  • تقویت زیرساخت اقتصادی کشور
  • امنیت و رفاه مردم
  • حمایت از فقرا و اقشار کم‌درآمد
  • به جریان افتادن منابع اقتصادی کشور
  • کمک به تحقق اهداف سیاسی کشور
  • افزایش تولید و ثروت ملی
  • رشد سریع صنعت و تجارت
  • توجه مراقبت‌های بهداشتی
  • تأمین کالاهای عمومی

انواع مالیات

مالیات‌ها انواع مختلفی دارند و در هر کسب و کاری باید انتظار چند نوع مالیات را داشت. به طور کلی انواع مالیات را در دو دسته اصلی زیر قرار می‌دهند:

  • مالیات مستقیم
  • مالیات غیر مستقیم

مالیات مستقیم، همان‌طور که از اسمش پیداست مالیاتی است که پرداخت آن توسط مودی صورت می‌گیرد. به پرداخت کننده مالیاتی مودی می‌گویند اگر چنین نباشد مالیات غیر مستقیم خواهد بود. در ادامه انواع مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم را توضیح می‌دهیم.

هر یک از دو نوع مالیات بالا نیز خود انواع مختلفی دارند که در ادامه به تشریح هر یک از آن‌ها پرداخته شده است.

انواع مالیات مستقیم

مالیات مستقیم نیز به ۲ دسته کلی تقسیم می‌شوند که ادامه به توضیح هر کدام می‌پردازیم.

  • مالیات بر دارایی
  • مالیات بر درآمد

مالیات بر دارایی و انواع آن

مالیات بر دارایی همانند نامش از دارایی و ثروت شخص حقیقی دریافت می‌شود. مالیات بر دارایی به ۲ سته مالیات بر ارث و مالیات بر حق تمبر تقسیم می‌شوند.

مالیات بر ارث

در این مالیات دولت از دارایی شخص متوفی مبلغی را به عنوان مالیات کسر می‌کند.

مالیات حق تمبر

مالیات حق تمبر به جهت رسمیت شناختن به اسناد، مدارک و اوراق از مودی مالیات دریافت می‌شود.

مالیات بر درآمد و انواع آن

مالیات بر درآمد مهم‌ترین و رایج‌ترین نوع مالیات است. در مالیات بر درآمد، بخشی از درآمد اشخاص حقیقی یا حقوقی باید به عنوان مالیات پرداخت شود. ثروت و پس‌انداز این اشخاص ارتباطی با مالیات بر درآمد ندارد. مالیات بر درآمد خود نیز انواع مختلفی دارد که در ادامه هر کدام را توضیح می‌دهیم.

مالیات بر درآمد مشاغل

بخشی از درآمدی که هر شخص حقیقی با اشتغال به مشاغل خدماتی، تجاری، پزشکی و … کسب می‌کند را باید به عنوان مالیات بپردازد. مالیات بر مشاغل توسط شخص حقیقی با پرکردن اظهارنامه مالیاتی به صورت سالانه قبل از تیرماه هر سال است پرداخت می‌شود.

مالیات بر درآمد حقوق

کسی که شاغل است و برای شرکت یا شخصی دیگر کار می‌کند، در ازای حقوقی که دریافت می‌کند مبلغی به عنوان مالیات از حقوقش کسر می‌شود.

معمولاً کارفرما قبل از پرداخت حقوق، میزان مالیات آن را کسر می‌کند و در وقت معین به سازمان مالیاتی پرداخت می‌کند. میزان دقیق کسر مالیات از حقوق در فیش حقوقی نوشته شده است.

مالیات بر درآمد املاک و مستغلات

هر ملکی که اجاره داده می‌شود و یا به فروش می‌رسند، مقداری از آن هزینه برای مالیات در نظر گرفته می‌شود. البته مالیات بر درآمد املاک و مستغلات قوانین و شروط بسیاری دارد. برای مثال اگر شخص به جز اجاره ملک درآمد دیگری نداشته باشد، این مالیات به او تعلق نمی‌گیرد.

مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی

هر شخصی که کسب و کاری را راه اندازی می‌کند، در ازای سودی که دریافت می‌کند موظف است بخشی از آن را به عنوان مالیات پرداخت کند. در ماده ۱۰۵ تا ۱۱۸ قوانین مالیاتی این موضوع به طور کامل در بندها و تبصره‌ها توضیح داده شده است.

مالیات بر درآمد کشاورزی

به هر گونه فعالیت کشاورزی که یک شخص انجام می‌دهد مالیاتی را به عنوان مالیات بر درآمد کشاورزی باید پرداخت کند. زنبور داری، گاوداری، دامداری، ماهی‌گیری، شیلات و … نیز شامل فعالیت کشاورزی محسوب می‌شوند.

مالیات بر درآمد اتفاقی

هرگونه درآمدی که به صورت اتفاقی به دست آید، درآمد اتفاقی می‌گوید. مانند ماشین، خانه و … که از پدری به فرزندش انتقال داده می‌شود. هر گونه درآمد که اتفاقی به دست آیند شامل پرداخت مالیات از نوع مالیات بر درآمد اتفاقی هستند.

انواع مالیات غیر مستقیم

در این قسمت به تشریح انواع مالیات مستقیم پرداخته شده است.

مالیات حقوق و عوارض گمرکی

مالیات حقوق و عوارض گمرگی از مالیات‌های غیرمستقیم است که معمولاً برای واردات و صادرات هر کشور در نظر گرفته می‌شود. این مالیات بر اساس ارزش کالا، قیمت و مشخصاتی مانند وزن، حجم و … تعیین و دریافت می‌شود.

این نوع از مالیات وابسته به شرایط اقتصادی کشور و سیاست‌های بازرگانی است. این مالیات برای حمایت از صنایع داخلی در نظر گرفته شده است و همچنین یکی از راه‌های درآمدی دولت‌هاست. در مقاله «مالیات یا تعرفه گمرکی چیست و انواع آن کدامند؟ تعرفه گمرکی چگونه محاسبه میشود؟» به طور مفصل در خصوص تعرفه یا مالیات گمرک صحبت شده است.

مالیات بر ارزش افزوده

خدمات، عرضه کالا، صادرات و واردات شامل مالیات بر ارزش افزوده هستند. منظور از این مالیات تفاوت خدمات عرضه شده کالا با خدمات خریداری شده کالا در دوره‌ای مشخص می‌باشد.

مالیات بر مصرف

مالیات بر مصرف نوعی دیگر از مالیات است که بر روی کالاهایی که عموم مردم استفاده می‌کنند تعیین می‌شود؛ بنابراین هر شخصی که کالای مصرفی بیشتری خرید کند، مالیات بر مصرف بیشتری نیز پرداخت می‌کند.

البته از نظر قانونی این مالیات بر دوش تولیدکننده و فروشنده است ولی در بسیاری از کالاها این مبلغ را از مردم دریافت می‌کنند. مالیات بر دخانیات و مشروبات غیرالکلی از بارزترین نمونه‌های این مالیات هستند.

معافیت‌های مالیاتی

دولت‌ها معمولاً برای تشویق کسب‌وکارها و فعالان اقتصادی معافیت‌هایی را در پرداخت مالیات در نظر می‌گیرند. این معافیت‌ها برای رشد و توسعة اقتصادی منظور شده است.

معافیت مالیاتی در راستای سیاست‌های حمایتی از مردم صورت گرفته شده است. برای مثال شرکت‌های دانش‌بنیان معاف از مالیات هستند تا افراد بسیاری برای سرمایه‌گذاری در این بخش تشویق شوند. مالیات‌های غیرمستقیم شامل معافیت‌های مالیاتی نمی‌شوند. در مقاله «معافیت مالیاتی چیست و به چه کسانی تعلق می گیرد؟» به طور کامل به این موضوع پرداخته شده است.

برگ تشخیص مالیات چیست؟

برگه تشخیص مالیات یکی از اوراق مهم مالیاتی است که در سازمان امور مالیاتی صادر می‌شود و مودی در صورت داشتن اعتراض می‌تواند ظرف مهلت سی روز به این برگه اعتراض کند و در صورتی که اعتراض نکند برگ قطعی صادر خواهد شد. در این مقاله تصمیم داریم که برگ تشخیص مالیات بر درآمد را بررسی کنیم تا اگر شما ابهامی دارید رفع شود.

مالیات بر عملکرد چیست؟

 مالیات بر عملکرد یا همان مالیات بر درآمد به انواعی از مالیات گفته می‌شود که مودیان مالیاتی پس از تنظیم مبالغ سود و زیان شرکت مذبور در یک دوره مالی به میزان ۲۵ درصد از آن را که طبق ماده قانونی مشخص شده در موعد مقرر به حساب سازمان امور مالیاتی واریز می‌نمایند.

 بنابراین پس از تنظیم صورت حساب سود و زیان، باید به میزان ۲۵ درصد رقم سود خالص شرکت به عنوان مالیات بر عملکرد محاسبه و ثبت شود.

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کند…