مالیات یا تعرفه گمرکی چیست و انواع آن کدامند؟ تعرفه گمرکی چگونه محاسبه میشود؟

۲۷ فروردین ۱۴۰۰
(رای شما: 0)
بروز شده در۱۴۰۰/۱/۲۸
مالیات گمرک یا همان تعرفه گمرک چیست؟ انواعتعرفه گمرکی کدامند و چگونه محاسبه می شود؟ تعرفه واجب و عمومی واحد و مرکب و ترجیحی و ارزشی و مقداری چیست؟ تعرفه یا مالیات گمرک چقدر است؟

تعرفه در واقع نوعی معیار عددی یا رقمی برای شناسایی و تعیین جایگاه کالاها در امر ترخیص کالا است. تعرفه گمرکی را می‌شود میزان حقوق ورودی قابل پرداخت به منظور ورود کالا دانست. تعرفه گمرکی درگذر زمان بر سیستم‌ها و روش‌های خاصی مبتنی گردیده است که از آن میان می‌توان به تعرفه‌های اداره گمرک، حمل و نقل، آمار، بیمه و غیره اشاره کرد. در ادامه در خصوص مالیات گمرک یا همان تعرفه گمرک صحبت شده است.

تعرفه گمرک چیست؟

مالیات گمرک در واقع همان تعرفه گمرک است که از انواع مالیات محسوب می شود که در مقاله «مالیات چیست و انواع مالیات کدامند؟» در خصو آنها صحبت شده است. مفهوم تعرفه دو معنای متفاوت را در ذهن متواتر می‌کند که یکی معنی عام و دیگری معنی خاص است.

  1. معنی عام این مفهوم که به غلط در میان افراد ترخیص کار گمرک و دارندگان کالا رواج یافته این است که به طور مثال می‌گویند تعرفه‌ی یخچال چند درصد است که منظور از این جمله میزان حقوق ورودی قابل پرداخت آن کالا است که در کتاب تعرفه گمرکی آورده شده و در پاسخ مثلاً می‌گویند 25 درصد.
  2. معنی خاص در این رابطه هم تعریف تعرفه گمرکی به عنوان ردیفی از تعرفه کالاهای وارداتی است که در سیستم ثبت شده ذکر می‌گردد. در کتاب تعرفه‌ی مورد استفاده در ایران برای هر ردیف کالا، رقمی به عنوان میزان حقوق ورودی تعریف شده است. به طور مثال وقتی می‌پرسند تعرفه گمرکی اتوی برقی چیست؟ منظور ذکر شماره 8 رقمی تعرفه‌ی مربوط به آن کالا است.

انواع تعرفه گمرکی

تعرفه‌ها از منظر هدف و شکل و مقام وضع کننده و غیره تقسیم بندی می‌شوند. دانستن این موارد بسیار مهم است. در ادامه مطالب انواع تعرفه توضیح داده خواهد شد.

انواع تعرفه از نظر هدف

  1. تعرفه مالی که در این تعرفه هدف تأمین مخارج مالی دولت است مانند حقوق ورودی خودروی سواری که در قانون بودجه 1384 به عنوان درآمدهای وصولی دولت و به میزان 100 درصد تعیین شده بود.
  2. تعرفه حمایتی که هدف از وضع آن فراهم آوردن شرایط رقابتی برای کالاهای داخلی در مقابل کالاهای وارداتی و نیز تعادل تراز پرداخت‌ها است.
  3. تعرفه ارشادی که هدف آن هدایت تقاضا و تغییر انتخاب مصرف‌کننده از یک محصول به محصول دیگر است؛ مانند حقوق ورودی ماشین‌آلات راه‌سازی مستعمل که بیشتر از نو هستند.

انواع تعرفه از نظر مقام وضع کننده

  1. تعرفه مستقل که به‌صورت یک‌طرفه و توسط کشور ذینفع با توجه به ملاحظات ملی تدوین می‌شود.
  2. تعرفه قراردادی شامل تعرفه‌هایی است که به‌موجب قراردادهای دو یا چندجانبه و برای مدت معینی تعیین می‌شوند که تعرفه‌های ترجیهی از این دسته‌اند.

انواع تعرفه از نظر شکل

  1. تعرفه واحد که در این تعرفه برای انواع کالاهای وارداتی مأخذی تعیین می‌شود مانند حقوق گمرکی 4 درصد برای کلیه کالاها.
  2. تعرفه مرکب که در این تعرفه انواع مختلف واردات به نحوی خاص طبقه‌بندی و برای هر طبقه یا هرکدام مأخذی تعیین خواهد شد.

انواع تعرفه از نظر ماهیت

  1. تعرفه عمومی تعرفه‌ای است که نسبت به کلیه کالاها یکسان بوده و مبدأ کالای وارده در نرخ حقوق ورودی تأثیری ندارد.
  2. تعرفه ترجیهی که تعرفه‌ای است که برای کشورهای مبدأ خاصی ارفاق قائل شده و تعرفه کمتری را نسبت به دیگران لحاظ می‌کند.

انواع تعرفه از لحاظ مأخذ محاسبه

  1. تعرفه ارزشی که در این روش حقوق ورودی تابعی از ارزش کالا است و به همین دلیل دانستن ارزش کالا ضروری خواهد بود. در روش ارزشی نرخ تعرفه در ارزش کالا ضرب شده و حقوق ورودی قابل وصول به دست خواهد آمد.
  2. تعرفه مقداری یا ویژه که در آن حقوق ورودی قابل وصول تابعی از مقدار یا کمیت کالاست. از همین روی است که میزان حقوق ورودی در کمیت کالا (عدد، کیلو، لیتر، طول و غیره) ضرب شده و حقوق ورودی قابل وصول اخذ می‌گردد. در این روش دانستن ارزش کالا هیچ‌گونه ضرورتی نخواهد داشت.
  3. تعرفه مرکب یا مختلط تعرفه‌ای است که در آن از دو روش ارزشی و ویژه توأماً استفاده گردیده است.

انواع تعرفه گمرکی

مسئول و نهاد تعیین تعرفه در ایران چه کسی است؟

تعرفه گمرکی واردات کالا و صادرات کالا توسط هیئت دولت در ابتدای هرسال اعلام گردیده و تعرفه‌های مصوب در هیئت دولت ابتدا باید در کمیسیون ماده یک نهایی و تصویب گردند.

کمیسیون ماده یک آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات به متشکل از نمایندگان نهاد ریاست جمهوری، وزارت بازرگانی، وزارت راه و ترابری، وزارت نفت، وزارت امور خارجه، وزارت کار و امور اجتماعی، وزارتخانه‌های صنعتی و معدنی، وزارت کشاورزی، وزارت جهاد سازندگی، وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت تعاون، سازمان برنامه‌وبودجه، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، گمرک ایران، اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و اتاق تعاون است.

این کمیسیون تهیه پیش‌نویس لوایح قانونی، مصوبات هیئت دولت، شورای اقتصاد و کمیسیون اقتصاد هیئت دولت را در موارد زیر به عهده خواهد داشت.

  • لایحه مقررات صادرات و واردات، لوایح موردی برای انجام اصلاحات و تغییرات لازم در قانون مقررات صادرات و واردات
  • لایحه لغو انحصاراتی که مانع رشد تولید یا تجارت است
  • آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات، اصلاحات و تغییرات موردی روی آیین نامه اجرایی قانون مذکور
  • اصلاحات و تغییرات مندرجات جدول تعرفه گمرکی ضمیمه مقررات صادرات و واردات
  • طرح تصویب‌نامه‌های هیات وزیران، شورای اقتصاد و کمیسیون اقتصادی هیات وزیران در رابطه با مقررات صادرات و واردات
  • کمیته مذکور همچنین بررسی و اظهارنظر و اقدام روی پیشنهادهای مربوط به مقررات صادرات و واردات را نیز بر عهده دارد

تعرفه یا مالیات گمرک چقدر است؟

واردات و صادرات کالا هزینه‌های متعددی دارد که یکی از این هزینه‌ها مربوط به ترخیص کالا از گمرک است. نرخ ترخیص کالا شامل هزینه‌های مختلفی است که آگاهی از آن‌ها حیاتی است.

در برخی مواقع به دلیل هزینه بالا ترخیص کالا، تجار و بازرگانان مجبور هستند کالای خود را برای مدت‌زمان بیشتری در انبار گمرک نگهداری کنند. این خود باعث افزایش هزینه‌های ترخیص کالا خواهد شد به همین دلیل لازم است قبل از اقدام به واردات و صادرات از هزینه‌های مربوط به ترخیص کالا از گمرک آگاهی پیدا کنیم.

لازم است بدانید هزینه ترخیص کالا و تمامی هزینه‌های مربوط به واردات کالا در تمامی گمرکات کشور یکسان بوده و بر اساس قانون کلی گمرک جمهوری اسلامی ایران محاسبه می‌گردد.

منظور از هزینه‌های گمرکی، وجوهی هستند که باید برای خدماتی که گمرک ارائه می‌دهد پرداخت نمود. این خدمات شامل تخلیه، بارگیری، باربری، بارچینی، صفافی، انبارداری، تعرفه آزمایشگاه، کارشناسی‌ها، بدرقه و غیره هستند.

تمامی تعرفه‌ها و هزینه‌هایی که توسط هیئت وزیران تعیین شده و به گمرکات کشور ابلاغ می‌شود و گمرک موظف است مطابق همان تعرفه‌ها از تجار وجوه قانونی را دریافت کند.

برخی از این هزینه‌ها مربوط به بخش دولتی و برخی دیگر مربوط به بخش خصوصی می‌شود که گمرک وظیفه وصول آن‌ها را دارد. برای ترخیص کالا و تحویل آن پرداخت تمامی هزینه‌ها الزامی بوده و هزینه‌های گمرکی به‌طورکلی شامل موارد زیر می‌گردد.

  1. گمرک به ازای واردات کالا برای ایجاد توازن در چرخه واردات مبلغی را از تجار دریافت می‌کند که به آن تعرفه گمرکی می‌گویند. این تعرفه به دو صورت درصدی از ارزش کالا و واحدی از کالا محاسبه می گرد.
  2. تعرفه مختلط هم به این صورت است که تعرفه ارزشی و ثابت کالا محاسبه می‌گردد و در آخر رقم بیشتر دریافت می‌شود.
  3. عوارض گمرکی هم شامل مبالغی است که برای سازمان‌های عام‌المنفعه مثل عوارض هلال‌احمر (حقوق ورودی *1% = حق هلال‌احمر)، شهرداری، بهداری و غیره دریافت می‌گردد.

یکی دیگر از وجوه دریافتی مالیات بر ارزش افزوده است که بر اساس نوع کالا محاسبه می‌گردد. نحوه محاسبه آن به صورت زیر است.

(ارزش سیف + حقوق ورودی) * 6% = مالیات بر ارزش افزوده

حقوق و عوارض ورودی شامل هزینه تقریبی خدمات گمرکی است. هزینه‌های گمرکی که در بالا به آن‌ها اشاره گردید به صورت مجزا از حقوق ورودی دریافت می‌شود. حقوق ورودی برای ترخیص کالا شامل 4 درصد ارزش گمرکی به‌علاوه سود بازرگانی است که پرداخت آن به سازمان گمرک جمهوری اسلامی ایران انجام می‌گیرد. پرداخت این هزینه برای رویه واردات قطعی کالا است.

حقوق و عوارض ورودی نه‌تنها در گمرک ایران بلکه در تمامی کشورها از بازرگانان و تجار دریافت می‌گردد و می‌توان گفت یک اصطلاح بین‌المللی است و شامل حقوق گمرکی، عوارض و مالیات‌های ورود کالا است. حقوق گمرکی عواید گمرکی است که از درآمدهای عمومی هر دولتی به شمار می‌آید.

ارزش کالای ورودی هم باید برای تکمیل اظهارنامه گمرکی تعیین شود. ارزش کالای ورودی در گمرک به صورت زیر است.

  • سیف کالا یعنی بهای خرید به همراه هزینه‌های بیمه، باربندی و حمل و نقل
  • هزینه‌های مرتبط با افتتاح اعتبار، واریز برات، حق استفاده از امتیاز نقشه و نقشه، علامت بازرگانی
  • تمامی هزینه‌های مربوطه که تا لحظه ورود کالا به اولین گمرک به آن تعلق می‌گیرد

تمامی هزینه‌های فوق بر اساس اسناد و مدارک خرید تسلیمی صاحب کالا و بر اساس نرخ ارز محاسبه خواهد شد. در ارتباط با کالاهایی که سیاهه خرید آن‌ها در اظهارنامه ارائه نمی‌شود، ارزش کالا بر اساس ارزش کالای وارداتی در کشور مبدأ تعیین خواهد گردید.

سخن آخر

هدف از پرداخت تعرفه‌های گمرکی در هر کشوری حمایت از تولید داخلی و کمک به اقتصاد یک کشور است که کشورمان ایران هم از این قاعده مستثنا نیست و سازوکار مشخص خود را دارد.

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کند…