قزاقستان : با موقعیت جغرافیایی این کشور آشنا شوید

۲۸ تیر ۱۴۰۰
(رای شما: 0)
بروز شده در۱۴۰۰/۴/۲۹
قزاقستان در شمال آسیای میانه و در مختصات جغرافیایی ۴۸ شمالی ۶۸ قرار دارد. قزاقستان با داشتن مساحتی در حدود ۲٬۷۲۴٬۸۰۰ کیلومترمربع، از دو برابرِ مجموع مساحتهای چهار کشور دیگر آسیای میانه، نیز وسیع تر است و می توان به جرات گفت که دو برابر آلاسکا است. در این مطلب با موقعیت جغرافیایی قزاقستان آشنا خواهید شد.

موقعیت جغرافیایی قزاقستان

موقعیت جغرافیایی قزاقستان

قزاقستان در شمال آسیای میانه و در مختصات جغرافیایی ۴۸ شمالی ۶۸ قرار دارد. قزاقستان با داشتن مساحتی در حدود ۲٬۷۲۴٬۸۰۰ کیلومترمربع، از دو برابرِ مجموع مساحتهای چهار کشور دیگر آسیای میانه، نیز وسیع‌تر است و می‌توان به جرات گفت که دو برابر آلاسکا است. این کشور در جنوب با ترکمنستان، ازبکستان و قرقیزستان، در شمال با روسیه، در باختر با روسیه و دریای خزر و در خاور با سین‌کیانگ چین مرز مشترک دارد.

وضعیت ناهمواری‌ها در قزاقستان

ناهمواری‌ها در قزاقستان تا حد زیادی قابل ملاحظه است. بلندترین نقطه، قله کوه خان تنگری، در مرز قرقیزستان در منطقه تین‌شان قرار گرفته است که ارتفاع آن از سطح دریا ۷۰۱۰ متر می‌باشد. عمیق‌ترین نقطه کشور گودی قره‌قیه بوده که ۱۳۲ متر پایین‌تر از سطح دریا است و در استان مین‌قشلاق در شرق دریای خزر واقع شده است.

بخش اعظم مساحت این کشور بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد، اما سواحل دریای نیلگون خزر در قزاقستان بعضی از پست‌ترین نقاط روی زمین را دربر دارد. رشته‌کوه‌های آلتای و تین‌شان در تمام طول سال انباشته از برف می‌باشند و آب ناشی از ذوب شدن آن‌ها سرچشمه بسیاری از رودخانه‌ها و دریاچه‌های آب شیرین در جمهوری قزاقستان است.

بخشی از رودخانه‌های توبول، ایشیم و ایرتیش قزاقی‌شان در خاک قزاقستان جریان دارند اما مابقی رودخانه‌ها و نهرهای قزاقستان بخشی از کانال‌های محصور در خشکی هستند که یا به قلمرو‌های آبی مانند دریای خزر، منتهی می‌گردند یا در شنزارها و بیابان‌های مرکزی و جنوبی قزاقستان مستور می‌شوند. اکثریت رودخانه‌ها، نهرها و دریاچه‌ها فصلی هستند و آب آن‌ها در تابستان بر اثر گرمای حاکم، تبخیر می‌شود. سه پهنه بزرگ آبی کشور عبارتند از: دریاچه بالخاش که قسمتی از آب آن شیرین و قسمتی دیگر نیمه‌شور است و در شرق قزاقستان، به فاصله نزدیکی از آلماتی، واقع شده؛ و دریای خزر؛ و دریای آرال از دیگر پهنه‌های آبی این کشور به شمار می‌رود. در همه موارد نام برده شده فقط قسمتی از آن‌ها در قزاقستان قرار دارد.

بیشتر بدانید: مذاکره در تجارت با کشورهای اروپای مرکزی و شرقی چگونه است؟

حدود ۹.۴ درصد از اراضی قزاقستان توسط دشت‌هایی سرسبز یا بیشه‌هایی با درختان انبوه پوشیده شده است که بیشتر در شمال کشور یا در ناحیه رودخانه اورال در غرب واقع شده‌اند. بیش از سه چهارم این کشور، از جمله کل غرب و بیشتر جنوب، دارای پوششی نیمه بیابانی (۳۳٫۲ درصد) یا بیابانی (۴۴ درصد) است. زمین در این مناطق شکل تپه‌هایی عریان است که دست‌خوش فرسایش شده است. در بیابان‌های قزل‌قوم و مویون‌قوم، در جنوب مرکزی قزاقستان، تپه‌های شنی روان به چشم می‌خورد.

وضعیت آب‌ و هوا در قزاقستان

وضعیت آب و هوا در قزاقستان

اقلیم آب و هوا در قزاقستان قاره‌ای است. اقلیم قاره‌ای اقلیمی است که ویژگی آن تغییرات مهم سالانه در دما به دلیل دور بودن از دریا یا اقیانوس است. در این اقلیم دمای زمستان به اندازه‌ای پایین هست که بارش برف سالیانه دارد و دمای تابستان آن نیز ملایم توأم با بارندگی می‌باشد. متوسط دمای قزاقستان در تابستان بیش از ۳۰ درجه سانتی‌گراد و میانگین دما در زمستان منفی ۲۰ درجه سانتی‌گراد است.

ساحل آق‌تاو و دریای خزر در غرب این کشور دارای آب‌وهوایی کاملاً سرد بیابانی و آب‌وهوای سرد نیمه‌خشک است و این در حالی است که پتروپاول، اقلیمی مانند بقیه کشور دارد یعنی همان آب‌وهوای قاره‌ای مرطوب که ویژگی آن تقسیم ناهماهنگ بارش و اختلاف زیاد دما بین فصول سال است.

برخلاف میزان نسبتاً کم بارندگی در کشور قزاقستان و جغرافیای خشک (در بیشتر نواحی آن)، پیدایش سیل‌های بهاری در بخش‌های شمالی و مرکزی کشور امری غیرمرسوم است.

وضعیت آب در قزاقستان

شبکه آب‌های سطحی این کشور نسبت با در نظر گرفتن وسعت آن محدود به نظر می‌رسد. اغلب رود‌های آن به حوضچه‌های داخلی می‌ریزد ولی رود ایرتیش و ریزابه‌های آن، بعد از یکی شدن با رود اوب، راه خلیج اوب در اقیانوس منجمد شمالی را در پیش می‌گیرد. سرچشمه‌های زیادی از رودها و نهر‌های شرقی و جنوب شرقی این کشور را یخچال‌های طبیعی تشکیل می‌دهند که آمار آن‌ها به بالای ۲۷۰۰ عدد می‌رسد و اصلی‌ترین این یخچال‌ها عبارتند از: جونگا از ایلی کونگی، آلاتاو و آلتائی.

نام مهم‌ترین و بزرگ‌ترین دریاچه‌های این کشور دریاچه‌های آرال، بالخاش و زایسان می‌باشد. دریای خزر که مشترک بین ۵ کشور ایران، قزاقستان، روسیه، ترکمنستان و آذربایجان است، اصلی‌ترین و بزرگ‌ترین منابع آبی این کشور را از آن خود کرده است که قزاقستان طولانی‌ترین مرز آبی را به خود اختصاص داده است. پهنه آب‌های داخلی حدود ۸/۱٪ کل مساحت قزاقستان را تشکیل می‌دهد.

 دریاچه آرال بین جمهوری قزاقستان و ازبکستان مشترک است. دریاچه آرال تا سال ۱۹۶۰ از نظر وسعت چهارمین دریاچه جهان به حساب می‌آمد و وسعتی به اندازه‌ی ۶۷۴۰۰ کیلومتر مربع داشت اما در حال حاضر به خاطر مشکلات زیست محیطی کنونی، وسعت آن به ۴۰۰۰۰ کیلومترمربع کاهش یافته است، منبع اصلی آب آن، آب‌های دو رودخانه آمودریا (جیحون) و سیر دریا (سیحون) می‌باشد که سالانه پنجاه‌وپنج میلیارد مترمکعب آب را به سمت دریاچه هدایت می‌کنند. ارتفاع آب این دریاچه از ۵۳۰۳ متر در سال ۱۹۶۱ به ۴۵۰۹ متر در سال ۱۹۸۰ کاهش پیدا کرده است و در برابر میزان نمک، آب این دریاچه از ۹/۹٪ به ۱۶/۳٪ افزایش یافته است.

وضعیت رودها در قزاقستان

وضعیت رودها در قزاقستان

این کشور از منابع آبی تقریباً خوبی برخوردار است اگرچه شبکه آب‌های سطحی این کشور نسبت به وسعت آن بیشتر به حوضچه‌های داخلی می‌ریزد.

اورال: اورال از مناطق جنوبی رشته ارتفاعات اورال سرچشمه گرفته و از طرف جمهوری فدرال روسیه وارد خاک قزاقستان می‌شود، اورال تا ۲۵۲۰ کیلومتر امتداد دارد و دلتای گسترده‌ای را در شهر گوریف (شمال دریای خزر) تشکیل می‌دهد. قسمت‌های جنوبی این رودخانه قابلیت کشتیرانی را دارد.

سیر دریا: از ارتفاعات تیان‌شان در قرقیزستان سرچشمه گرفته و مسیر آن به دریاچه آرال ختم می‌شود. طول آن ۲۲۰۰ کیلومتر مربع بوده و از شاخه‌های اصلی آن می‌توان به چیرگانگا در شمال و نارین در شرق و سایر نچلک اشاره کرد. دره پربار فرغانه موقعیت خود را مدیون آب این رودخانه است. حجم آب ورودی به سیردریا در سال ۱۹۸۰ حدود ۱۰۵ کیلومتر مکعب بوده که نسبت به سال ۱۹۸۰.۹۰۸ کیلومتر مکعب و سال ۱۹۵۵.۱۶۰۷ کیلومتر مکعب با کاهش مواجه بوده است.

ایلی: ایلی از کشور چین سرچشمه می‌گیرد و به دریاچه بالخاش در قزاقستان می‌ریزد چیزی نزدیک به ۱۳۰۰ کیلومتر طول دارد و از شاخه‌های اصلی آن کانگ، شی سو، تک‌سو است که از تیان‌شان شمالی سرچشمه می‌گیرند. شهر ایلی در قزاقستان در سواحل شنی این رودخانه واقع شده است و هنگامی که این رودخانه از آب غنی باشد ۴۵۰ کیلومتر از این رودخانه قابلیت کشتیرانی را فراهم می‌کند.

امبا: این رودخانه از دامنه ارتفاعات موگوژاری در شمال قزاقستان سرچشمه می‌گیرد که پس از عبور از یک مسیر ۵۶۰ کیلومتری به دریای خزر می‌ریزد. در نواحی جنوبی رودخانه یاد شده حوزه‌های غنی نفتی وجود دارد.

ایرتیش: از دامنه‌های غربی ارتفاعات آلاتاو در شمال سین کیانگ ایغور سرچشمه می‌گیرد و حدود ۳۵۰۰ کیلومتر طول دارد. ایرتیش در مسیر خود به طرف شمال دریاچه زایسان را پشت سر می‌گذارد و آن را از آب سیراب می‌کند، بزرگ‌ترین شاخه آن رودخانه اّب محسوب می‌شود که در قسمت‌هایی از آن کشتیرانی صورت می‌گیرد و شهرهای سمی پلاتیسنک، امسک وپاولودار در سواحل آن قرار گرفته‌اند.

توبول: از جنوب شرق پای کوه‌های اورال سرچشمه می‌گیرد و در خاک قزاقستان جریان می‌یابد. طول آن ۱۶۰۰ کیلومتر است و از شرق با رودخانه ایر تیش یکی می‌شود.
رودخانه‌های مهم دیگری هم در این کشور وجود دارد که عبارتند از: ایشیم، توبول، لک، چو، تورگای، ایرگیز، ساری سو، تلاس، نوروامبا که بعضی از آن‌ها در تابستان خشک می‌شوند.

دیدگاه ها

اولین نفری باشید که نظر خود را ثبت می کند…